حيدر ابراهيمي- شهردار املش:امروزه صنعت توریسم و گردشگری بعنوان صنعتی پویا و فراگیر، همه ارکان وجودی یک جامعه و سیستم های جهانی را در بر گرفته است. توریسم تنها گردشگری صرف، آن هم به شکل کنونی که از قرن 19 میلادی آغاز شده ، نیست بلکه در اصل به معنای گردشگری با اصالت و انگیزه است نه سفرهای بدون هدف و برنامه.
قابلیت ها و توانمندیهای شهرستان املش در جذب توریسم و اهمیت ونقش این صنعت در توسعه و رونق اقتصادی شهرستان :امروزه صنعت توریسم و گردشگری بعنوان صنعتی پویا و فراگیر، همه ارکان وجودی یک جامعه و سیستم های جهانی را در بر گرفته است. توریسم تنها گردشگری صرف، آن هم به شکل کنونی که از قرن 19 میلادی آغاز شده ، نیست بلکه در اصل به معنای گردشگری با اصالت و انگیزه است نه سفرهای بدون هدف و برنامه.گردشگری، براساس خواست و اراده ملّت ها صورت می گیرد و سازمانهای دولتی و بخش خصوصی فقط برنامه ریزان این سفرهای هدفمند هستند. در واقع وجود منابع گردشگری که در برگیرنده جاذبه های محیطی از جمله طبیعی ، فرهنگی ، تاریخی و حتّی انسانساخت باشد، جزء ضرورتهای اساسی برای گسترش روند گردشگری بشمار می آید. که بدون این عوامل توسعه گردشگری دچار رکود می شود. امّا باید توجّه داشت که تنها داشتن جاذبه های مختلف نمی تواند در گسترش گردشگری نقش ایفاء کند. صنعت گردشگری بعنوان بزرگترین و متنوع ترین صنعت در بسیاری از کشورها بعنوان منبع اصلی درآمد ، اشتغال زایی ، رشدبخش خصوصی و توسعه ساختار زیربنایی بشمار می رود. از آنجاکه مهمترین هدف توسعه گردشگری ، توسعه اقتصادی و اجتماعی مناطق گردشگری است ، گردشگری نقش مهمّی بر اقتصاد محلی، منطقه ای و ملّی از طریق ایجاد درآمد و اشتغال زایی دارد. امروزه بقدری این صنعت در توسعه اقتصادی – اجتماعی کشورها اهمیت دارد که اقتصاد دانان آن را صادرات نامرئی نام نهاده اند. و بیشتر کشورها به اهمیت صنعت گردشگری در کمک به اقتصاد کشور و نیز اشتغال زایی و بالا بردن سطح درآمد مردم و توسعه پایدار از منابع طبیعی و انسانی پی برده اند. بطوری که در حال حاضر در حدود 3 هزار میلیارد دلار درآمد از طریق توسعه این صنعت در بین کشورهای جهان در حال گردش می باشد. و معمولاً بیشتر این درآمدها نصیب کشورهایی می گردد که سرمایه گذاری بیشتری در این صنعت انجام داده اند از جمله فرانسه ، اسپانیا ، ایتالیا و غیره. در سالهای اخیر حتّی بعضی از کشورهای همسایه ما از جمله ترکیه ، عربستان ، امارات و غیره تلاشهایی وسیعی در جلب توریستها و در نهایت افزایش درآمد از طریق گسترش این صنعت انجام داده اند. کشور ما ایران نیز چند دهه اخیر به اهمیت این صنعت پی برده است چرا که ایران بدلیل دارا بودن جاذبه های فراوان طبیعی و انسانی و تاریخی در زمینه گردشگری جزء ده کشور برتر در جهان شناخته شده است . هرچند که بدلیل وجود پاره ای از مشکلات در پیش رو گسترش این صنعت درکشور، باعث گردیده آنطورکه پیش بینی می شد نتوانیم در این زمینه به رونق و شکوفایی ایده آل برسیم.- در گیلان نیز جهانگردی از نظر اقتصادی دارای اهمیت می باشد و رونق این صنعت می تواند فاصله شکافهای اقتصادی منطقه شمال را با مناطق و استانهای همجوار کاهش و باعث اشتغال تعداد کثیری از مردم این منطقه گردد و سرانجام توسعه و پیشرفت اقتصادی استان را به ارمغان آورد. سالانه حدود 4/5 تا 5 میلیون از گردشگران داخلی به استان وارد می شوند که این گردشگران غالباً از وجود جاذبه های فراوان در نواحی کوهستانی اطلاعی ندارند و اکثراً وارد مناطق جلگه ای استان می شوند. بدلیل عدم آشنایی گردشگران با منابع و جاذبه های کوهستانی، نبود امکانات حمل و نقل رفاهی و تأسیسات اقامتی و پذیرایی در نواحی کوهستانی و نیز عدم آشنایی آنان با این نواحی جاذبه های کوهستانی کمتر مورد توجّه گردشگران قرار می گیرد.شهرستان املش نیز بعنوان یکی از شهرستاهای قدیمی و با سابقه استان گیلان از گذشته ها مورد توجّه سیّاحان و جهانگردان خارجی و ایرانی بوده است. ییلاقهای این شهرستان ، بدلیل دارا بودن چشم انداز طبیعی ، شرایط آب و هوایی مطبوع در تابستان و نیز برخورداری از جذابیتهای یادمانی ، تاریخی، فرهنگی ، اجتماعی و اکولوژیکی دارای اهمیّت زیادی می باشند. و شاهد انبوه دوستداران طبیعت در این منطقه هستیم. روستاهها و مناطق ییلاقی کُجید، تماجان ، اُمام ، سرتربت ، بلوردکان ، هلودشت ، خصیب دشت و همچنین پارک گلستان ، استخر بالازربیجار و مناطق دیگر که بصورت بِکر و دست نخورده باقی مانده اند می توانند از لحاظ دارا بودن شرایط طبیعی امتیاز مهمّی برای این شهرستان باشد.از لحاظ تاریخی نیز این شهرستان دارای قدمتی طولانی می باشد و آثار بسیاری از گذشته در جای جای این شهرستان وجود دارد و بخصوص آثار باقیمانده از دوران صفویه .در شهر املش در بخش میانی آن یک منطقه مسکونی با بافت قدیمی با منازل مسکونی تاریخی ، حصارهایی که یادگار دوران گذشته می باشد نمود پیدا می کند. در این شهرستان علاوه بر آن ، کاروانسراها ، امامزاده ها ، روستاها ، گورستانها ، پُلها و مکانهای تاریخی دیگر نیز وجود دارد که اکثراً توسط سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به ثبت رسیده است از جمله منازل مسکونی جلال خان صوفی – عبدالعلی خان صوفی – احمدعلی خان صوفی ، امامزاده سرتربت ،غار میر امام ، روستاهای امام ، کُجید ، تماجان و غیره.عمده ترین کمبودها و کاستی ها:منطقه املش با وجود دارا بودن پیشینه تاریخی ، آب و هوای مناسب ، محصور بودن در اطراف کوههای سرسبز و زیبا ، پوشش گیاهی جنگلی و مرتع ، آبشار ، نواحی ییلاقی و غیره و نیز جاذبه ها و منابع تاریخی و مذهبی و همچنین راههای دسترسی به شهرستانهای رودبار، سیاهکل ، لنگررود، رودسر منطقه مستعدی جهت جذب گردشگران از مسیرهای مختلف استان می باشد که این موقعیت قرار گیری در استان یکی از بهترین پتانسی
لهای منطقه جهت جذب گردشگران می باشد اما وجود پاره ای از مشکلات موجود باعث بروز کمبودها و کاستی هایی گردیده از جمله :1- عدم رسیدگی به جاده های شلمان – املش ، املش – دیلمان که این دو جاده جهت هدایت گردشگران به این منطقه مناسب نمی باشد. جاده شلمان – املش و جاده ارتباطی املش به دیلمان بدلیل باریک بودن – عدم اجرای تعریض و آسفالت و هم بدلیل ییلاقی بودن منطقه جهت رفت و آمد گردشگران مناسب نمی باشد. 2- همجواری با شهرهای ساحلی باعث گردیده که اکثراً گردشگرانی که وارد منطقه می گردند وارد شهرهایی از جمله لنگرود، رودسر ، چابکسر کردند. زیرا هم بدلیل تمایل اکثر گردشگران به جاذبه های ساحلی و هم بدلیل سرمایه گذاری بیشتردولت بخصوص در سالهای اخیر به شهرهای ساحلی باعث گردیده که تمایل اکثر گردشگران منطقه به مناطق ساحلی باشند.3- نبود امکانات پذیرایی و اقامتی مناسب در سطح شهرستان ( محروم بودن شهرستان) باعث گردیده مواقعی که گردشگران وارد این منطقه می گردند مکانی را جهت استراحت و اقامت خود نداشته باشند که این بخودی خود باعث ممانعت گردشگران جهت ورود به شهرستان می باشد.4- عدم تبلیغات مناسب جهت معرفی مکانهای دیدنی شهرستان برای گردشگران خصوصاً در فصل تابستان زیرا در حال حاضر یکی از ملاکهای مهم در جذب و جلب توریست شناساندن و معرفی مکانهای دیدنی به گردشگران می باشد.5- وجود رودخانه و نهرهای بسیار در سطح شهرستان میتواند یکی از پتانسیلهای جذب توریست تلقّی شود که متأسفانه بدلیل آلودگی آبهای سطحی به فاضلاب خانگی ، کشاورزی ، سموم ، باعث گردیده تا رودخانه ها برای گردشگران و حتّی شهروندان جذابیّت لازم را نداشته باشند.6- عدم سرمایه گذاری مطلوب در سطح شهرستان چه توسط بخش خصوصی و چه توسط بخش دولتی منجر به آن شده است که این شهرستان با وجود قابلیتهای بسیاری که از لحاظ تاریخی و طبیعی دارد نتواند به توسعه برسد که یکی از عوامل مهم آن سرمایه گذاری ناچیز در آن در مقابل با شهرستانهای همجوار می باشد.7- نبود پایانه و ترمینال مسافربری مجهز برای ایّاب و ذهاب مسافران به تمام نقاط کشور زیرا اصلی ترین عامل مهم در توسعه توریسم ، دستیابی گردشگران به سیستم حمل و نقل مناسب می باشد.8- عدم دسترسی مستقیم محدوده قانونی شهر به حریم شهرستان و ییلاقات نیز موجب شده تا گردشگران از راههای محدوده شهرستانهای همجوار به مناطق دیدنی شهرستان املش بازدید نمایند.پیشنهادات :1- تشکیل کمیته راهبردی متشکل از سازمانهای دولتی مرتبط با توریست و بخش خصوصی ، سازمانهای محلی و مذهبی و دیگر سازمانهای مرتبط.2- احداث و بهسازی راههای ارتباطی شهرستان.3- احداث تأسیسات اقامتی ، پذیرایی متناسب با سطوح درآمدی گردشگران در نقاط مختلف شهرستان.4- تهیّه نقشه توریستی شهرستان.5- احداث دهکده های توریستی و اقامتگاههای متناسب باسطوح درآمدی گردشگری در نقاط مختلف شهرستان.6- ایجاد سایت ها وجشنواره ها درشهرستان و شهر املش مانند برگزاری جشنواره های بومی و محلی ، صنایع دستی ، غذاهای محلی ، آوازهای و سازهای محلّی ، شناساندن سنت های بومی به گردشگران و افراد بومی ساکن در شهرستان ، جشنواره برداشت چای و…7- زیباسازی و بازسازی مسیر رودخانه و نهرها ی داخل شهری و از بین بردن آلودگی رودخانه و انهار.8- ایجاد واستقرار سایت پایانه شهرستان در محدوده شهر.10- ایجاد بام سبز در منطقه تابستان نشین املش که در حال حاضر بصورت یک تپّه سرسبز و زیبا در بالای شهر قرار گرفته است که با سرمایه گذاری اندک می تواند یک جلوه ریبا به شهر دهد.11- استقرار آژانس سیاحتی و گردشگری در شهر املش