املش نیوز:با اينكه باغداران فندق در گيلان زحمات فراواني براي توليد محصول متحمل مي شوند، سود اصلي با كمترين هزينه نصيب استانهاي ديگرمي شود.
گيلان 17 هزار هكتار باغ فندق دارد كه اين رقم معادل 85 درصد باغ هاي فندق ايران است. 42 هزار و500 خانوار گيلانی در شهرستان هاي رودسر، املش، سياهكل، رودبار، تالش و آستارا سالانه از باغ هاي فندق شان 12 هزار تن فندق معادل حدود 80 درصد فندق توليد شده در ايران را برداشت مي كنند. اين مقدار فندق 300 ميليارد ريال ارزش اقتصادي دارد.
براساس اعلام سايت ” شبكه خبري صنايع غذايي ايران foodna ” سالانه 15 هزارتن فندق در كشور توليد مي شود وايران هشتمين توليد كننده فندق درجهان است.
بررسي ها نشان مي دهد فندق گيلان با 5 مشكل بزرگ دست و پنجه نرم مي كند، نبود صنايع تبديلي، كمبود منابع آبي مطمئن و به روز نبودن شيوهای آبياري، بيمه نبودن باغهاي فندق، نداشتن مركز تحقيقات و دست آخر نبود تشكل های صنفي كه مسايل باغ داران فندق راپيگيري كند5 مشکلی است که فندق گیلان با آنها روبروست.
رييس سازمان جهاد كشاورزي گيلان معتقد است: نبود صنايع تبديلي، مهم ترين مشكل باغ داران فندق است.اردشيرروحي ماسوله مي گويد: با اينكه گيلان بزرگ ترين توليد كننده فندق در ايران است اما حتي يك كارخانه فرآوري فندق هم ندارد و تنها كارخانه فندق شكنی گيلان هم كه سالانه ميتواند فقط هزارتن، معادل 9 درصد ازفندق توليدي گيلان را براي تبديل به آجيل بشكند تعطيل است.
وي افزود: درحاليكه در دنيا از فندق محصولات جانبي فراواني توليد مي شود و اين محصول در صنايع شكلات سازي ، شيريني پزي وحتي توليد محصولات آرايشي و بهداشتي كاربرد دارد، فندق توليدي گيلان فقط بصورت خام به بازارعرضه مي شود .
اين مقام مسئول معتقد است: گيلان حتي در زمينه تبديل فندق به آجيل هم نيازمند استان هاي همجوار بويژه قزوين است و با اينكه باغداران فندق در گيلان زحمات فراواني براي توليد محصول متحمل مي شوند، سود اصلي با كمترين هزينه نصيب استانهاي ديگرمي شود.
معاون بهبود توليدات گياهي سازمان جهاد كشاورزي گيلان هم مي گويد: در حاليكه هر كيلو فندق خام از باغداران گيلاني 2هزار و500 تا 2هزار و800 تومان خريداري مي شود، ارزش هر كيلو فندق آجيلي ( بوداده ) در بازار 8 هزار تومان است و اين بدان معناست كه ارزش افزوده هر كيلو فندق، پس از فرآوري در حد آجيل دست كم3 برابر مي شود.
ایرج بنيادي معتقد است: اگر صنايع تبديلي فندق در گيلان شكل بگيرد، ارزش افزوده ی هر كيلو فندق چندين برابرمي شود و سود اقتصادي آن به گيلان برمي گردد، اين در حاليست كه تاسيس اين صنايع با ايجاد فرصت هاي شغلي جديد مي توانند به حل مشكل بيكاري هم كمك كند.
وي با بيان اينكه تركيه با ايجاد صنايع تبديلي فندق، درآمد هاي هنگفتي از فرآوري این محصول كسب ميكند گفت: با اينكه اين كشور با توليد سالانه 500 هزار تن فندق بزرگترين توليد كننده ی اين محصول در جهان است، با اين وجود بعلت گستردگي صنايع تبديلي اش قادر به تامين همه فندق مورد نيازش نيست و از ايران فندق وارد مي كند و جالب اينكه فندق را پس از فرآوري به شكل محصولاتي نظير شكلات و شيريني آن هم به قيمتي چندين برابر ارزش فندق خام،به ايران صادرمي كند.
اين مقام مسئول مي گويد: براي ايجاد و توسعه صنايع تبديلي محصول فندق در گیلان به سرمايه گذاري بخش خصوصي و حمايت بانك ها نيازمنديم و اگرسرمايه گذاران با دريافت وام هاي بانكي وارد عرصه توليد شوند، هم كشور از واردات محصولات ساخته شده از فندق بي نياز مي شود وهم مشكل بيكاري تاحدودي حل خواهد شد.
و اما بررسي ها نشان ميدهد كمبود منابع آبي مطمئن و سنتي بودن شيوهای آبياري باغ هاي فندق، دومين مشكل اين محصول باغي در گيلان است.
مديرباغباني سازمان جهاد كشاورزي گيلان مي گويد: درحال حاضر 12 هزار و197 هكتار از17 هزارهكتارباغ فندق گيلان، معادل 70 درصد كل باغ ها، آبياري مي شود و بقيه ديمي است.
مسعود الماسي افزود: کمتر از 10 درصد از باغ هايي كه آبياري مي شوند به تجهيزات جديد آبياري مجهزترند و آب بقيه باغ ها بصورت سنتي تامين مي شود.
وي افزود: اگرهمه باغ هاي فندق گيلان اعم ازآبي وديم، به شيوه جديد وعلمي آبياري شوند مقدار توليد محصول در آنها دست كم 10 تا15 درصد افزايش مي يابد.
اين مقام مسئول مي گويد: نبود منابع آبي مطمئن ازسوي ديگرباعث شده است دركم آبي هاي سالهاي اخيرباغداران فندق درگيلان متضررشوند. بطورمثال پارسال بعلت كم آبي ناشي ازخشكسالي توليد فندق درگيلان 35 درصد كاهش يافت.
مديرباغباني سازمان جهاد كشاورزي گيلان معتقد است:ساخت سد پلرود شهرستان رودسركه قادرخواهد بود آب كشاورزي شرق گيلان را تامين كند می تواند دركاهش مشكلات ناشي ازكمبود منابع آبي دراين شهرستان بسيارموثرباشد اما با اينكه حدود 8 سال ازآغازساخت اين سد مي گذرد هنوزازبهره برداري آن خبري نيست.
واما فرماندار رودسرهم كه شهرستانش اصلي ترين قطب تولید فندق درايران است و 70درصد ازفندق گیلان را تولید می کند با اذعان به اينكه ساخت سد پلرود كند پيش مي رود گفت: كمبود اعتبارمهم ترين مشكل ساخت اين سد است.
رضا دوست جلالي افزود: براي ساخت سد وخريد زمين هايي كه پس ازساخت آن به زيرآب مي رود به 2 هزارميليارد ريال اعتبارنيازداريم كه هنوزبراي تامين آن درتلاشيم .
وی گفت: درسفراول رييس جمهوربه گيلان (سال85)قرارشد سد پلرود تا سال 89 تكميل شود اما بعلت كمبود اعتبارپيش بيني مي شود اين سد تاپايان برنامه پنجم توسعه به بهره برداري برسد .
واما بيمه نبودن محصول فندق سومين مشكل ساختاري توليد اين محصول كشاورزي است. مديرباغباني سازمان جهاد كشاورزي گيلان مي گويد بعلت اينكه بيشترباغهاي فندق گيلان درمناطق كوهستاني وسردسيرايجاد شده اند امكان سرمازدگي آنها وجود دارد كه اين مسئله ضرورت بيمه شدن باغهاي فندق را آشكارمي كند.
مسعود الماسي افزود:باغداران فندق درگيلان امسال بعلت سرمای نابهنگام بهار حدود 105 ميليارد ريال خسارت ديده اند و از آنجاييكه صندوق بيمه محصولات كشاورزي تاكنون تعهدي براي جبران اين خسارات ها نداشته است، باغداران فندق درجبران خسارت تنها اند.
وي گفت:با پيگيريهاي فراوان قراراست فندق ازسال آينده تحت پوشش بيمه محصولات كشاورزي قرارگيرد.
واما مديرصندوق بيمه محصولات كشاورزي گیلان در گفتگو با خبرنگار ما گفت :روندبیمه کردن محصولات کشاورزی روندی زمان بر و مستلزم پژوهش ها ومطالعات گسترده است، به همين دليل فندق تاكنون درفهرست محصولات باغی بيمه شده قرارنگرفته است.
ولي ا.. آزادپیما با بيان اينكه دستورالعمل طرح آزمايشي بيمه كردن فندق ازهفته پيش ابلاغ شده وبزودي اجرايي مي شود گفت: درپي درخواست هاي مكررباغ داران فندق اين محصول بصورت آزمايشي بيمه شده است واگر اين طرح با موفقيت اجراشود فندق براي هميشه به فهرست محصولات زراعي بيمه شده وارد مي شود.
واما نبود مركزتحقيقات فندق،چهارمين مشكل فندق گيلان است. مديرباغباني سازمان جهاد كشاورزي گيلان با تاكيد براينكه داشتن مركزتحقيقات فندق درشناخت گونه هاي پرمحصول، مقاوم دربرابرآفات وكم نيازبه آب بسيارموثراست گفت: درحال حاضر همه نهال هاي فندقي كه درگيلان كاشته مي شود ازنوع خارجي ” پولنده ” است كه درنهالستانهاي دشت مغان پرورش داده مي شود، درحاليكه اگر مركزتحقيقات فندق دراستان دايرشود مي توان سازگاري اين گونه ها وديگرگونه هاي فندق را با آب وهواي گيلان بطورعلمي سنجيد و بهترين گونه ها را انتخاب كرد.
مسعود الماسي مي گويد:ايجاد مركزتحقيقات فندق بعلت فراهم کردن پشتوانه ی علمي وپژوهشي توليد محصولات جانبي فندق، درايجاد و توسعه صنايع تبديلي این محصول هم بسيارموثراست.
نماينده شهرستانهاي رودسر واملش درمجلس وشوراي اسلامي هم با تاكيد برضرورت ايجاد مركزتحقيقات فندق گفت:ساخت اين مركزازمصوبات سفراول رييس جمهوربه گيلان است وبا توجه به اينكه ساختمان آن احداث شده است پيش بيني مي شود اين مركزبه زودي به بهره برداري برسد.
واما نبود تشكل هاي صنفی، آخرين مشكل ساختاري فندق درگيلان است.رمضانعلی حسینی یکی از باغداران فندق در شهرستان رودسر می گوید:اگرباغداران فندق هم مانند چايكاران وبرنج كاران تشكل صنفي داشتند صدايشان بیشتر به گوش مسئولان مي رسيد ومشكلات كمتري را متحمل مي شدند.
حسین نشاطی يك باغدارديگرهم به خبرنگارما گفت:اگر باغداران فندق اتحادیه تشكيل دهند درگرفتن وام هاي بانكي ،تامين نهاده هاي كشاورزي ،بازاريابي ،بيمه ،ايجاد صنايع تبديلي ونظايرآن با مشكلات كمتري روبرو مي شوند
كوتاه سخن اينكه: به نظرمي رسد با اينكه فندق گيلان با مشكلاتي نظيرنداشتن آب زراعي مطمئن ،نبود بيمه،نبود مركزتحقيقات ودرنهايت نداشتن تشكلهاي صنفي روبرو است اما به نظرمي رسد نبود صنايع تبديلي مهم ترين مشكل اين محصول مهم گيلان است.
بي شك اگردولت درزمينه ايجاد صنايع تبديلي ازبخش خصوصي بيشترحمايت كند محصول فندق گيلان با ارزش افزوده بيشتري به بازارعرضه مي شود وصاحبان باغهاي فندق با كسب درآمد بيشتر،به توسعه ی فعاليت هايشان بيشتر راغب مي شوند. تقويت حمايت بانك ها درپرداخت تسهيلات وايجاد تشكل هاي صنفي كه براي تاسيس صنايع جانبي وبازاريابي فندق گيلان بيشترپيگيري كنند هم درحل مشكلات فندق موثراست. فراموش نكنيم با اينكه گيلان 80 درصد فندق ايران را توليد ميكند به علت نداشتن صنايع تبديلي وتشكل هاي صنفي درتعيين قیمت اين محصول نقشي ندارد و قيمت فندق دراستان هاي ديگر که صنایع تبدیلی( دست کم در حد فرآوری برای آجیل ) در آنها شکل گرفته است تعيين مي شود