تعاريف
ماده( 1) در اين قانون واژه ها و عبارات زير به جاي مفاهيم مشروح مربوط به كار مي رود:
-1 حزب: تشكيلاتي است متشكل از اشخاص حقيقي داراي پروانه فعاليت كه در جهت كسب، مشاركت و نقد
قدرت سياسي در چارچوب قوانين و مقررات و براساس اساس نامه و مرام نامه مصوب خود فعاليت ميكند .
تبصره: احزاب مي توانند تحت عناويني مانند حزب، گروه، جمعيت، انجمن، جامعه و مجمع فعاليت كنند.
-2 جبهه: ائتلاف سياسي از احزاب داراي پروانه فعاليت كه با اطلاع كميسيون به منظور فعاليت مشخص
تشكيل مي گردد.
-3 عضو حزب: شخصيت حقيقي كه به عضويت حزب رسمي درآمده و با پذيرش مرامنامه و اساسنامه حزب
داراي حقوق حزبي از جمله حق رأي مي باشد.
-4 اركان حزب:شامل هئيت موسس، مجمع عمومي، شوراي مركزي، دبيركل ، بازرسين و مسئول شعب
ميباشد.
-5 هيئت مؤسس: اشخاص حقيقي كه امور مربوط به تاسيس حزب را پيگيري نموده و براي دريافت مجوز
تاسيس و صدور پروانه فعاليت اقدام مي نمايند.
-6 مجمع عمومي: عالي ترين ركن حزب است كه طبق مرامنامه و اساسنامه از اجتماع اعضاي حزب تشكيل
مي شود.
2
-7 شوراي مركزي: افراد منتخب مجمع عمومي حزب كه طبق مرامنامه و اساس نامه به نمايندگي از مجمع
مسووليت هدايت و تحقق اهداف حزب را بر عهده دارند.
-8 دبيركل: عاليترين مقام اجرايي حزب است كه طبق اساس نامه، منتخب مجمع عمومي يا شوراي مركزي
مي باشد.
-9 بازرسين: هيأت متشكل از اشخاص آشنا به امور بازرسي كه به منظور نظارت بر عملكرد شوراي مركزي،
دبيركل و ساير اركان حزب ازسوي مجمع عمومي انتخاب ميشود.
-10 مرامنامه: سندي است مصوب مجمع عمومي كه بيانكننده مباني فكري و عقيدتي، اهداف، آرمانها و خط
و مشي هاي نيل به اهداف حزب مي باشد.
-11 اساسنامه: سندي است مصوب مجمع عمومي كه بيانكننده تشكيلات، اركان و حدود وظايف و اختيارات
،نحوه تعيين و تغيير اعضاء و شرايط تغيير و اصلاح مرامنامه و اساسنامه،مبناي اعتبار اسناد اداري و مالي،
تعيين منابع مالي، نحوه انحلال حزب و ساير موارد مصرح در اين قانون مي باشد.
-12 كميسيون احزاب: كميسيون موضوع ماده 10 اين قانون است.
-13 مجوز اوليه: مجوز موقتي است كه به منظور تحصيل شرايط لازم براي صدور پروانه فعاليت حزب صادر مي
شود.
-14 پروانه فعاليت: مجوزي است كه پس از موافقت كميسيون با امضاي وزير كشور صادر مي شود و به موجب
آن اجازه داده مي شود حزب بر اساس مرامنامه و اساسنامه و در چهارچوب قوانين و مقررات فعاليت نمايد.
-15 دبيرخانه كميسيون: تشكيلات اجرايي كميسيون احزاب ميباشد كه زير نظر كميسيون انجام وظيفه مي
كند.
3
تأسيس حزب
( ماده ( 2
تقاضاي مجوز اوليه تأسيس حزب بايد توسط هيات موسس به كميسيون ارائه گردد. كميسيون موظف است
ظرف سه ماه از زمان دريافت تقاضاي رسمي نسبت به آن رسيدگي و نتيجه را به متقاضيان اعلام نمايد.
تقاضاي صدور مجوز اوليه، بايد حاوي اساس نامه،مرام نامه و امضاي هيئت مؤسس (دست كم 15 «1» تبصره
نفر) باشد.
مرامنامه حزب بايد متضمن مطالب زير باشد: -«2» تبصره
الف) جهانبيني، مباني فكري و عقيدتي؛
ب) اهداف، راهبردها، سياستها و برنامهها در راستاي رسيدن به اهداف تعيين شده؛
ج) رويكردهاي كلي به مسائل فرهنگي، اقتصادي، اجتماعي، سياسي، اجرايي، حقوقي كشور؛
اساسنامه حزب بايد متضمن مطالب زير باشد: -«3» تبصره
الف) نام كامل حزب و عنوان اختصاري آن،
ب) نشاني مركز اصلي و محدوده جغرافيايي فعاليت،
ج) ساختار و اركان حزب به همراه شرح وظايف، نحوه فعاليت، حدود اختيارات و مسئوليت هاي هر ركن به
تفكيك و نحوه تعيين و عزل شوراي مركزي، دبير كل و ساير اركان،
د) نحوه تصويب مرامنامه و اساسنامه وتغيير و اصلاح آن ها و نحوه تصويب آييننامه هاي اجرايي، مالي و
دستورالعمل ها،
4
ه) نحوه تأمين منابع مالي،
و) نحوه عضوگيري و شرايط كلي عضويت،
ز) نحوه انحلال و تكليف داراييها پس از انحلال.
تبصره ( 4)- حزب ميتواند از هر نام و نام اختصاري و نمادي استفاده نمايد مگر اسامي موهن يا مغاير با شئونات
ديني ، فرهنگي و وحدت ملي كشور و همچنين عناويني كه منع قانوني دارد و يا توسط دستگاه ها و نهادهاي
عمومي موضوع ماده ( 5) قانون مديريت خدمات كشوري و يا احزاب ديگري مورد استفاده قرار گرفته اند و نيز
عناوين مشابه كه عرفاً موجب اشتباه گردد همچنين عناوين عام و غيرمسمي به تشخيص كميسيون احزاب.
متقاضيان دريافت پروانه بايد در مرام نامه و اساس نامه صراحتاً التزام خود را نسبت به قانون اساسي -«5» تبصره
و اصل ولايت فقيه اعلام دارند.
كميسيون احزاب ميتواند در صورت وجود دلايل موجه مهلت احراز شرايط براي ثبت و صدور مجوز -«6» تبصره
اوليه را تنها براي يك بار به مدت دو ماه تمديد نمايد.
در صورت عدم احراز شرايط تأسيس حزب، كميسيون موظف است در مدت مقرر دلايل عدم صدور «7» تبصره
مجوز و يا رد تقاضا را كتباً به اطلاع نماينده هيأت موسس برساند.
تبصره( 8)-مراجع استعلام شونده موظف هستند حداكثر ظرف 2ماه نسبت به استعلامات انجام گرفته پاسخ
دهند،در صورت عدم پاسخ مراجع مذكور در مدت زمان مقرر موضوع مثبت تلقي مي گردد.
( ماده ( 3
5
مجوز اوليه تأسيس حزب صرفا” جهت تحصيل شرايط براي صدور پروانه فعاليت مطابق ماده ( 6) و برگزاري
مجمع عمومي تأسيس و تصويب مرامنامه و اساسنامه بوده و اعتبار ديگري ندارد.
هيات موسس پس از اخذ مجوز اوليه تأسيس موظف است ظرف مدت شش ماه از تاريخ صدور -«1» تبصره
مجوز، نسبت به تشكيل مجمع عمومي تأسيس جهت تصويب مرامنامه و اساسنامه و انتخاب شوراي مركزي و
بازرسين اقدام نمايد.در غير اين صورت مجوز اوليه تأسيس باطل خواهد شد.
هيأت موسس ميتواند در صورت وجود دلايل موجه و با تأييد كميسيون اين مهلت را تنها براي -«2» تبصره
يك بار به مدت سه ماه تمديد نمايد.
تا زماني كه متقاضيان پروانه فعاليت حزب را دريافت نكرده اند حق فعاليت هاي سياسي و حزبي «3» تبصره
ندارند.
( ماده ( 4
متقاضيان تأسيس و عضويت در حزب بايد داراي شرايط ذيل باشند:
الف- هيئت مؤسس:
1) التزام عملي به قانون اساسي،
2) داشتن تابعيت ايراني،
3) داشتن حداقل 25 سال تمام،
4) داشتن حداقل مدرك كارشناسي يا معادل آن،
ب- ساير اعضا
6
1) التزام عملي به قانون اساسي،
2) داشتن تابعيت ايراني،
3) داشتن حداقل 18 سال تمام،
( ماده ( 5
اشخاص زير از حق تأسيس يا عضويت در احزاب محرومند:
الف- كليه اعضاي دستگاههاي اطلاعاتي وامنيتي رژيم طاغوت ، ساواك منحله، فراماسون ها، كساني كه در فاصله
28 مرداد 1332 تا 22 بهمن 1357 به وزارت رسيده و يا به عضويت مجلس سنا يا شوراي ملي درآمده اند،
گردانندگان رژيم سابق و حزب رستاخيز، اعضاي گروهك هاي محارب و ضدانقلاب به تشخيص مراجع ذي صلاح.
ب- محكومين به جرائم ضد امنيت داخلي و خارجي كشور
ج- جاسوسان،حسب تشخيص مرجع ذي صلاح
د- متجاهرين به فسق و فجور، مشهورين به فساد و قاچاقچيان با استعلام از مراجع ذي صلاح
ه- محرومين از حقوق اجتماعي به موجب احكام قطعي دادگاه ها
و- اعضاي موثر احزاب منحله توسط دادگاه به مدت 5سال.
تبصره( 1)- اعضاي موثر حزب شامل هئيت موسس ، شوراي مركزي، بازرسين، دبيركل و مسئولين شعب فرعي
مي باشند.
7
تبصره ( 2)- قضات و كاركنان شاغل وزراتخانههاي اطلاعات، دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح و همچنين
پرسنل نيروهاي نظامي و انتظامي و ساير افرادي كه طبق قوانين از عضويت در احزاب و تشكلهاي سياسي
محروم شده يا ميشوند.
( ماده ( 6
پروانه فعاليت نهايي براي احزاب ملي يا استاني درصورتي صادر خواهد شد كه حائز شرايط ذيل باشند:
الف- احزاب ملي:
1) برگزاري مجمع عمومي تأسيس با حضور حداقل 300 نفر از اعضاي رسمي از بيش از نيمي از استان هاي
كشور،
2) ارائه اسناد تاسيس دفاتر رسمي حداقل در يك سوم مراكز استان هاي كشور
3) عدم ارتكاب تخلفات مندرج در ماده ( 18 ) اين قانون.
ب- احزاب استاني:
-1 برگزاري مجمع عمومي تأسيس مطابق يكي از موارد زير:
– با حضور حداقل 100 نفر از اعضاي رسمي در بيش از نيمي از شهرستان هاي استان هاي با جمعيت تا يك و
نيم ميليون نفر جمعيت.
– با حضور حداقل 150 نفر از اعضاي رسمي در بيش از نيمي از شهرستان هاي استان هاي با جمعيت تا سه
ميليون نفر جمعيت.
8
– با حضور حداقل 200 نفر از اعضاي رسمي در بيش از نيمي از شهرستان هاي استان هاي با بيش از سه
ميليون نفرجمعيت .
2) ارائه اسناد تاسيس دفاتر رسمي حداقل در يك سوم از شهرستان هاي استان
3) عدم ارتكاب تخلفات مندرج در ماده ( 18 ) اين قانون.
تبصره : عضويت در يك حزب ملي و استاني به طور همزمان منعي ندارد ولي هيچ شخصي نميتواند عضو موثر
بيشتر از يك حزب ملي يا استاني باشد.
( ماده ( 7
كميسيون موظف است پس از بررسي شرايط موضوع ماده ( 6) حداكثر ظرف شش ماه از تاريخ ارائه درخواست
در خصوص صدور يا عدم صدور پروانه اعلام نظر كند.در صورت احراز شرايط پروانه فعاليت حزب ظرف يك ماه
با امضاي وزير كشور صادر ميشود.
در صورتي كه كميسيون پس از انجام مراحل اداري و انقضاي موعد مقرر اعلام نظر ننمايد وزير «1» تبصره
كشور موظف است پروانه فعاليت حزب مزبور را صادر نمايد.
در صورت عدم احراز شرايط صدور پروانه فعاليت، مراتب كتباً به متقاضيان حزب اعلام مي شود. -«2» تبصره
متقاضيان پروانه فعاليت مي توانند ظرف يك ماه از تاريخ اعلام نظر به تصميم كميسيون اعتراض نمايند. در
صورت اعتراض، كميسيون موظف است ظرف حداكثر سه ماه نسبت به اعتراض متقاضيان رسيدگي و اعلام نظر
كند. نظر كميسيون در اين باره قطعي است .
در صورت عدم احراز شرايط صدور پروانه فعاليت، مجوز تاسيس صادره باطل شده و هيات موسس -«3» تبصره
حق هيچ گونه فعاليتي تحت عنوان مجوز اوليه مذكور را ندارند.
9
پس از صدور پروانه فعاليت ، مرام نامه و اساس نامه حزب بايد از طريق كميسيون احزاب به هزينه «4» تبصره
حزب در روزنامه رسمي چاپ و منتشر گردد.
( ماده ( 8
در صورتي كه دو يا تعداد بيشتري از احزاب ملي يا استاني قصد ادغام با يكديگر را داشته باشند، بايد موضوع را
به كميسيون اعلام و اساس نامه و مرام نامه و مدارك مورد نياز در اين قانون را جهت بررسي به كميسيون ارائه
دهند. كميسيون موظف است پس از بررسي، بدون رعايت نوبت جهت صدور پروانه به حزب اقدام نمايد. در اين
صورت حزب جديد جهت فعاليت نيازي به صدور مجوز اوليه تأسيس ندارد.
( ماده ( 9
احزاب موظفند گزارش برگزاري مجامع عمومي و تغييرات مرام نامه، اساس نامه، شوراي مركزي ، دبيركل و
بازرسين خود را به كميسيون اعلام نمايند.
احزاب موظفند حداقل دو هفته قبل از برگزاري مجامع عمومي خود،موضوع را جهت معرفي نماينده -«1» تبصره
ناظر به اطلاع كميسيون برسانند.عدم حضور نماينده كميسيون مانع برگزاري كنگره نخواهد بود.
در اولين مجمع عمومي تأسيس و در صورت تقاضاي يك سوم از اعضاي شوراي مركزي يا بيست «2» تبصره
درصد اعضاي رسمي حزب ،كميسيون موظف است نماينده اي جهت نظارت بر برگزاري مجمع عمومي و انجام
انتخابات شوراي مركزي و بازرسين حزب معرفي نمايد.
چنانچه تغييرات اعلام شده موضوع ماده ( 9) موجب مغايرت اساس نامه يا مرام نامه حزب با تبصره -«3» تبصره
ماده ( 2) بشود يا بعضي از اعضاي شوراي مركزي مشمول بند (ه) ماده ( 5) گردد، كميسيون ضمن دادن «5»
تذكر كتبي مراتب را حداكثر ظرف 3 ماه به حزب اعلام مي نمايد. حزب موظف است ظرف سه ماه اصلاحات لازم
10
را انجام و نظر كميسيون را تأمين نمايد. در صورت عدم تأمين نظر كميسيون پروانه فعاليت حزب توقيف و رفع
توقيف پروانه فعاليت منوط به انجام اصلاحات مورد نظر از سوي حزب خواهد بود. در غير اين صورت مطابق بند
3 ماده( 20 ) عمل خواهد شد.
ظرف حداكثر سه ماه از تاريخ توقيف پروانه، حزب مي تواند به ديوان عدالت اداري شكايت كند. «4» تبصره
ديوان خارج از نوبت به پرونده رسيدگي نموده و رأي صادره قطعي خواهد بود.
( ماده ( 10
به منظور صدور پروانه جهت متقاضيان و نظارت بر فعاليت احزاب و انجام وظايف مصرحه در اين قانون
كميسيوني به شرح زير در وزارت كشور تشكيل مي گردد:
1. نماينده دادستان كل كشور.
2. نماينده رئيس قوه قضائيه.
3.. معاون سياسي وزارت كشور.
-4 دو نماينده به انتخاب مجلس شوراي اسلامي از بين نمايندگان داوطلب،
اعضاي موضوع اين ماده بايد ظرف يك ماه از تاريخ لازم الاجرا شدن اين قانون، انتخاب و به وزارت «1» تبصره
كشور معرفي شوند. وزارت كشور موظف است حداكثر تا ده روز پس از آن اولين جلسه كميسيون را تشكيل
دهد.
نمايندگان فوق الذكر براي مدت دو سال انتخاب مي شوند و تا معرفي نمايندگان جديد به كار خود «2» تبصره
ادامه مي دهند.
11
كميسيون مي تواند از نمايندگان ساير سازمان ها و افراد صاحب نظر جهت مشاوره دعوت به عمل -«3» تبصره
آورد.
جلسات كميسيون با حضور دو سوم اعضا رسميت يافته و تصميمات آن با اكثريت مطلق مجموع -«5» تبصره
اعضاي حاضر كميسيون معتبر خواهد بود.
هزينه كميسيون از محل اعتبارات وزارت كشور ( برنامه امور سياسي و اجتماعي) كه طي رديف «6» تبصره
مستقلي در ذيل رديف هاي وزارت كشور درج خواهد شد، تأمين مي گردد.
رياست كميسيون با معاون سياسي وزير كشور خواهد بود و نايب رئيس از ميان اعضا انتخاب مي «7» تبصره
شود. دبير كميسيون به پيشنهاد رئيس كميسيون و با رأي اعضاء انتخاب مي شود.چنانچه دبير از ميان اعضا
نباشد، بدون حق رأي در جلسات كميسيون شركت مي كند.
( ماده ( 11
وظايف و اختيارات كميسيون ماده ( 10 ) مطابق مفاد اين قانون به شرح زير است:
1. بررسي شرايط متقاضيان تأسيس حزب ، اعضاي شوراي مركزي ، دبيركل، بازرسين و مسئولين شعب و
صدور مجوز اوليه تأسيس.
2. احراز شرايط موضوع ماده ( 6)و ماده( 8) و صدور پروانه فعاليت حزب.
3. رسيدگي و تاييد مرامنامه و اساسنامه و تغييرات احتمالي آنها و اتخاذ تصميم بر اساس اين قانون.
4. نظارت بر برگزاري مجامع عمومي و انتخاب اعضاي شوراي مركزي و بازرسين احزاب طبق ماده ( 9) اين
قانون.
12
5. بررسي و اتخاذ تصميم در مورد تخلفات موضوع ماده ( 18 ) اين قانون.
6. بررسي و اتخاذ تصميم در خصوص درخواست تجمعات و راهپيماييها
7. بررسي گزارش هاي مالي و عملكرد سالانه احزاب
8. اتخاذ تصميم در مورد ميزان پرداخت يارانه به احزاب در چارچوب قوانين و مقررات جاري
9. رسيدگي به شكايت اشخاص حقيقي و حقوقي از احزاب در چارچوب اين قانون
10 . تصميم گيري در مورد توقيف پروانه و معرفي به مراجع ذي صلاح جهت انحلال احزاب طبق ماده ( 19 ) اين
قانون
( ماده ( 12
مرجع رسيدگي به شكايات احزاب از تصميمات و اقدامات كميسيون موضوع ماده ( 10 ) ديوان عدالت اداري است
و رأي صادره قطعي است.
حقوق و مسئوليتها
( ماده ( 13
احزاب داراي پروانه فعاليت در چارچوب قوانين و مقررات جمهوري اسلامي و برابر مفاد اين قانون از حقوق و
امتيازات زير برخوردارند:
الف- فعاليت سياسي ،
ب- انجام فريضه امر به معروف و نهي از منكر در جهت اجراي اصل هشتم قانون اساسي در چارچوب مقررات
اين قانون
13
ب- ابراز نظر آزاد و علني در مسائل كشور در راستاي وظايف قانوني احزاب
ج- معرفي و حمايت از نامزدهاي انتخاباتي در انتخابات،
د- ائتلاف با ديگر احزاب ،
تبصره:احزاب ميتوانند در زمان انتخابات يا غير آن با ديگر احزاب داراي پروانه فعاليت در مورد نامزد يا
نامزدهاي انتخاباتي يا موارد ديگر ائتلاف نمايند . در صورت ائتلاف كليه مسئوليت هاي آن را پذيرا باشند و
مراتب را به اطلاع كميسيون ماده ( 10 ) برسانند.
ه- داير نمودن دفاتر فرعي در استانها و شهرستانها،
احزاب ميتوانند در چهارچوب اساسنامه و با مجوز كميسيون نسبت به تشكيل دفاتر فرعي در -«1» تبصره
استانها و شهرستانها اقدام نمايند.
تأسيس هرگونه دفتر و يا شعبه در خارج از كشور ممنوع ميباشد. -«2» تبصره
و- انتشار روزنامه، نشريه و تأسيس پايگاه اطلاعرساني در فضاي مجازي
تبصره- احزاب متقاضي نشريه الكترونيكي يا مكتوب ميتوانند درخواست خود را به وزارت فرهنگ و ارشاد
اسلامي براي صدور مجوز ارسال نمايد.وزارت فرهنگ و ارشاد موظف است پس از دريافت تقاضا حداكثرظرف 3
ماه نسبت به صدور مجوز نشريه الكترونيكي يا مكتوب براي احزاب متقاضي اقدام نمايند.در صورت عدم صدور
مجوز در مدت مقرر، احزاب ميتوانند به ديوان عدالت اداري شكايت نمايد.
ز- استفاده متناسب و بدون تبعيض از شبكه هاي صدا و سيما حسب مورد جهت اعلام مواضع و برنامه هاي و
پخش اخبار احزاب
14
تبصره ( 1)- سازمان صدا و سيما موظف است زمينه اجراي مفاد بند فوق را فراهم نموده و اخبار مربوط به
احزاب سياسي را به اطلاع عموم برساند.
ح- برخورداري از كمكها و يارانه هاي موضوع اين قانون.
ط- برگزاري راهپيمايي با اطلاع وزارت كشور بدون حمل سلاح در صورتي كه به تشخيص كميسيون ماده 10
مخل به مباني اسلام نباشد و نيز تشكيل اجتماعات در ميادين و پارك هاي عمومي با كسب مجوز از وزارت
كشور آزاد است.
تبصره( 1)- دبيران كل احزاب موظفند حداقل 72 ساعت قبل از برگزاري اجتماعات وراهپيمايي ها مراتب را
جهت انجام روال مذكور در بند ط به اطلاع مسئولان ذي ربط برسانند.
تبصره( 2)- آييننامه اجراي اين ماده بعد از تصويب ظرف سه ماه توسط وزارت كشور تهيه و به تصويب هيأت
وزيران خواهد رسيد.
( ماده ( 14
منابع مالي احزاب بايد از طرق قانوني و مشروع تأمين و به شكل قانوني و مشروع هزينه شود . كليه درآمد و
هزينه احزاب بايد در دفاتر قانوني ثبت شود.
تبصره كليه احزاب موظفند درآمدهاي مالي و صورت هزينه هاي خود را سالانه پس از تصويب مجمع در پايان
سال مالي به كميسيون ماده ( 10 ) ارائه نمايند. كميسيون مزبور، حداكثر سه ماه پس از دريافت بايد نظرات خود
را در مورد مطابقت يا عدم مطابقت با قوانين و مقررات جاري كشور اعلام نمايد.
( ماده ( 15
15
عدم ثبت درآمدها و منابع تأمين آن و مصارف و هزينه ها، همچنين عدم ارائه تفريغ مالي به كميسيون ماده
( 10 ) اين قانون و عدم مطابقت درآمدها و هزينهها با قوانين و مقررات كشور موجب اعمال بندهاي ماده ( 19 )
اين قانون خواهد شد.
( ماده ( 16
منابع درآمدي احزاب عبارتند از:
-1 حق عضويت اعضاء
-2 كمكها و هداياي نقدي و غير نقدي اشخاص حقيقي وحقوقي ايراني
-3 وجوه حاصل از فعاليتهاي قانوني انجام شده در چارچوب موضوع فعاليت، اهداف و اساسنامه
-4 كمكها ويارانههاي دولتي
دولت در راستاي كمك به احزاب همه ساله رديف بودجهاي را در بودجه ساليانه پيشبيني خواهد -«1» تبصره
نمود.
هرگونه استفاده احزاب از منابع و امكانات دولتي دستگاه هاي اجرايي موضوع ماده ( 5) قانون «2» تبصره
مديريت خدمات كشوري موجب اعمال بندهاي ماده ( 19 ) اين قانون خواهد شد.
كمكها و هداياي دريافتي نقدي و غيرنقدي و همچنين حق عضويت اعضاي حزب و وجوهي كه به -«3» تبصره
موجب قانون و مقررات مربوط از درآمد يا حق الزحمه اعضاء آنها كسر و به حساب حزب مزبور واريز ميشود، از
پرداخت ماليات معاف است.
( ماده ( 17
16
كميسيون ماده ( 10 ) اين قانون موظف است 60 درصد كل بودجه اختصاص يافته به احزاب را به طور مساوي بين
تمام احزاب كه پروانه نهايي موضوع ماده ( 6) را دريافت كرده اند بر اساس تعداد اعضاي احزاب و دفاتر استاني و
برگزاري مجامع عمومي حزبي تقسيم نمايد. 40 درصد باقيمانده بودجه به احزاب مشمول ماده ( 6) اين قانون به
نسبت تعداد كرسي هاي كسب شده در انتخابات مجلس شوراي اسلامي، شوراهاي اسلامي شهر و روستا و
انتخابات رياست جمهوري اختصاص مي يابد. پرداخت اين سهميه به شكل ساليانه مطابق دستورالعملي خواهد
بود كه به تصويب كميسيون ماده( 10 ) ميرسد.
تبصره-كليه احزاب مشمول دريافت يارانه موظفند وجوه دريافتي را در جهت اهداف و برنامه هاي حزب ب ه كار
برده و در پايان سال مال ي گزارش آن را به كميسيون ارسال نمايند. دريافت مجدد يارانه منوط به ارائه گزارش
مالي و تأييد آن توسط كميسيون خواهد بود.
( ماده ( 18
احزاب و جبهه ها و ائتلاف هاي موضوع اين قانون در فعاليت هاي خود در چارچوب قوانين و مقررات آزادند و
در صورت ارتكاب اعمال زير پس از تشخيص مراجع ذيصلاح، حسب مورد علاوه بر مجازاتهاي قانوني، طبق
ماده ( 19 ) در مورد آنها عمل خواهد شد:
الف) نقض مباني دين مبين اسلام و تبليغ و فعاليت عليه موازين اسلامي؛
ب) اقدام عليه امنيت ملي و وحدت ملي شامل:
-1 هر نوع ارتباط، مبادله اطلاعات، تباني با سفارتخانه ها، نمايندگي ها، ارگان هاي دولتي و احزاب كشورهاي
خارجي در هر سطح و ب ه هر صورت كه مخل به آزادي، استقلال، تماميت ارضي و وحدت ملي، منافع ملي و
مصالح جمهوري اسلامي و نظم عمومي باشد.
17
-2 هر گونه اقدام به عمليات خرابكارانه و براندازانه و حمايت از گروه هاي تروريستي
-3 دريافت هرگونه كمك مالي و تداركاتي از اشخاص حقيقي و حقوقي خارجي و دولت هاي بيگانه و سازمان هاي
بين المللي
-4 تلاش براي ايجاد و تشديد اختلاف ميان صفوف ملت با استفاده از زمينه هاي متنوع فرهنگي و مذهبي و
نژادي موجود در جامعه ايران
-5 دعوت به انجام يا حضور در اجتماعات و راهپيماييهاي غيرقانوني؛
تبصره- احزاب مكلفند ارتباطات خود با سفارتخانهها، نمايندگي ارگانهاي دولتي و احزاب كشورهاي خارجي را
با اطلاع وزارت كشور و در چارچوب منافع و امنيت ملي و مصالح نظام انجام دهند.
ج) اعمال خلاف قانون اساسي و نقض حقوق ملت؛
د)تخطي از اساسنامه و مرامنامه حزب؛
ه) هرگونه فعاليت اقتصادي و انتفاعي از جمله از طريق تأسيس شركتها و موسسات تجاري يا اقدام به واردات
و صادرات و هرگونه فعاليت اقتصادي كه ذيل قانون تجارت قرار گيرد.
( ماده ( 19
در صورتي كه احزاب داراي پروانه فعاليت نهايي مرتكب هريك از تخلفات مذكور در ماده ( 18 ) شوند، كميسيون
متناسب با موارد تخلف يك يا چند مورد از موارد ذيل را اعمال مي كند:
1. تذكر شفاهي
2. تذكر كتبي،
18
3. اخطار و اعلان آن از رسانهها
4. محروميت از بخشي يا تمام يارانهها وكمك هاي دولتي
5. توقيف پروانه فعاليت به مدت 3 ماه تا يك سال،
7. توقيف پروانه فعاليت و تقاضاي انحلال از دادگاه
ارتكاب هر يك از مفاد ماده ( 18 ) اين قانون توسط احزابي كه موافقت اوليه تأسيس حزب را دريافت -«1» تبصره
داشته اند، سبب ابطال مجوز مزبور خواهد شد.
حزب در طول مدت توقيف پروانه، اجازه هيچ گونه فعاليتي را ندارد. -«2» تبصره
درصورت انحلال پروانه فعاليت، اعضاي موثر حزب مجاز به هيچگونه فعاليت تشكيلاتي تا پنج سال -«3» تبصره
نميباشند.
( ماده ( 20
فعاليت احزاب در موارد زير خاتمه مي يابد:
1. تصميم اركان حزب طبق اساس نامه مبني بر انحلال،
2. حكم دادگاه صالحه مبني بر انحلال حزب،
3. توقيف پروانه فعاليت حزب از سوي كميسيون در موارد ذيل و معرفي آنها به دادگاه ذيصلاح جهت انحلال :
( ماده( 9 «3» الف- عدم انجام اصلاحات و تأمين نظركميسيون مطابق تبصره
ب- عدم اقدام لازم جهت تشكيل اركان حزب طبق اساس نامه به مدت 2 سال.
19
تبصره- در صورت انحلال حزب دارائيهاي آن حسب مفاد اساسنامه با رعايت قوانين موضوعه و با نظارت
كميسيون تعيين تكليف ميگردد.
( ماده ( 21
احزابي كه قبل از تصويب اين قانون مجوز فعاليت دريافت كرده اند، موظفند ظرف يك سال وضعيت خود را با
شرايط مندرج در اين قانون تطبيق داده و گزارش آن را جهت رسيدگي به كميسيون ارسال نمايند.
كميسيون مي تواند در صورت وجود دلايل موجه، مهلت تطبيق با شرايط مندرج در اين قانون را -«1» تبصره
حداكثر تا شش ماه تمديد نمايد.
در صورت عدم تحصيل شرايط مندرج در اين قانون توسط احزاب مشمول مراتب كتباً به آنها اعلام -«2» تبصره
ميشود. اين احزاب مي توانند ظرف يك ماه به تصميم كميسيون اعتراض نمايند. در صورت اعتراض، كميسيون
موظف است ظرف حداكثر سه ماه نسبت به اعتراض آنها رسيدگي و اعلامنظر كند. اعلام نظر كميسيون در اين
رابطه نهايي و قطعي است
تبصره
فعاليت آنها قانوني بوده اما در صورت اعلام نظر قطعي كميسيون مبني بر عدم تحصيل شرايط مندرج در اين
قانون، پروانه فعاليت اين احزاب ملغي گرديده و هرگونه فعاليت حزبي آنها مغاير قانون خواهد بود.
( ماده ( 22
قانون فعاليت احزاب، جمعيت ها و انجمن هاي سياسي و صنفي و انجمن هاي اسلامي و اقليت هاي ديني شناخته
1360 و ساير مفاد قوانين مغاير با اين قانون فسخ مي شود. /6/ شده و گروه هاي سياسي مصوب 7
20
تبصره:
دولت مكلف است ظرف مدت يك سال وضعيت رسيدگي به صدور پروانه فعاليت و نظارت بر تشكل هاي مشمول
مواد( 2)و( 4) قانون فعاليت احزاب ، جمعيت ها و انجمن هاي سياسي و صنفي و اقليت هاي ديني شناخته شده
1360 را مشخص نمايد تا زمان تعيين تكليف، روال رسيدگي به فعاليت تشكل هاي مذكور كما في /6/ مصوب 7
1360 خواهد بود. /6/ السابق مطابق قانون فوق الذكر مصوب 7