توسعه صنعتی گیلان، حقایق و امیدها/مجید بی گناه میکال

شايد در سالهاي نه چندان دور مهمترين عامل پيشرفت مناطق، نزديكي به تهران بود كه مثال بارز اين ادعا شهرهايي همچون كرج، قزوين و ساوه مي باشند. با توجه به آمارهاي جمعيتي تا چند دهه قبل شهر قزوين در قياس با مركز استان سابق خود يعني شهر زنجان داراي جمعيتي كمتر بود ولي نزديكي به تهران و گسترش روزافزون شهر صنعتي البرز كار را به جايي رساند كه هم اكنون شهر قزوين حتي بدون توابع خود يعني الوند، محمديه، اقباليه و محمودآباد جمعيتي بيش از شهر زنجان داشته باشد. جالب اينجاست شهر امروز زنجان هيچ حومه و شهر كوچكي نيز در اطراف خود ندارد. اين مقايسه جمعيتي نشان دهنده سرعت بسيار بالاي شهر قزوين در رشد و توسعه صنعتي است به طوريكه براي چنين رشدي به ناچار از منابع انساني استانهاي همجوار خود نيز بهره برده است.
اما درحال حاضر و با تغيير مشخصه هاي جمعيتي مناطق مختلف كشور عامل تعيين كننده ديگري بيش از گذشته نمود پيدا كرده است. بركسي پوشيده نيست كه امروزه راهها و شبكه هاي ارتباطي اساسي ترين محور و زيربناي توسعه براي هر منطقه و شهري مي‌باشند. هر منطقه اي كه در مسير شاهراه قرار گرفته باشد ناگزير از پيشرفت خواهد بود و هر منطقه اي كه دور از راههاي اصلي قرار بگيرد عليرغم داشتن پتانسيلهاي مناسب ديگر به ناچار از نعمت پيشرفت و توسعه نصيبي نخواهد برد.
اگر به جغرافياي صنعتي كشورمان نگاهي دقيقتر بيندازيم خواهيم ديد وجود جاده هاي مناسب مهمترين عامل توسعه بسياري از شهرهاي مركزي كشور مي باشد. اين روند در سالهاي آتي بيشتر نمود خواهد داشت و صد البته بر كسي پوشيده نيست كه اين بار اتوبانها و بزرگراهها بيش از پيش تاثير خود را نشان خواهند داد. شهرهايي همچون كاشان، دليجان، نطنز، تاكستان و ابهر به شكرانه داشتن چنين مزيتي در دهه ي آينده در قياس با شهرهاي هم تراز خود از لحاظ جمعيتي رشدي غير قابل انكار خواهند داشت. اگر گذرتان به آزادراه قزوين – زنجان رسيده باشد نشانه هاي صنعتي شدن گسترده در حدفاصل شهرهاي تاكستان تا ابهر را به وضوح مشاهده نموده ايد. شهرك ايران خودرو و شهرك صنعتي افق ابهر گواهان اين مدعا هستند. در تابلوي شهرك صنعتي افق ابهر مساحت آن 700 هكتار ارائه شده است كه نمونه آن را در كمتر شهري از استان گيلان و حتي كشور بتوان يافت .
حال با اين اوصاف آيا با وجود يك اتوبان دو بانده كه تردد در آن براي ماشينهاي سنگين يعني اساسي ترين وسايل حمل و نقل بار ممنوع است مي‌توان شاهد درخشش صنعتي استان گيلان بود؟ آيا مي توان اميد داشت در آينده اي نه چندان دور شهرهايي همچون لاهيجان لنگرود رودسر فومن و صومعه سرا، پيشرفتي همچون ابهر در پيش رو داشته باشند؟
بدون شك پاسخ اين گونه از سوالها براي ما گيلانيان چندان خوشايند نيست. هر چند كه مي توان اميد داشت با احداث راه آهن و تكميل اتوبان مذكور تا حدودي مشكل مرتفع گردد ولي مسلما نمي توان توقعي به دور از حقايق موجود داشت.
امروزه استان گيلان در جهت افزايش سرعت صنعتي و تجاري شدنش نيازمند گسترش بيشتر راههاي ارتباطي خود با استانهاي همجوار خود و مراكز جمعيتي مهم كشور مي باشد. خوشبختانه برنامه هايي كه در مورد راه ارتباطي به استان مازندران از سوي استانداري گيلان ارائه شده است نويدبخش اين موضوع است اما بدون شك كافي نيستند. ايجاد راه ارتباطي بهتر با استان اردبيل و به تبع آن استانهاي آذربايجان شرقي و غربي نيز مي‌تواند در ادامه اين برنامه مورد توجه قرار گيرد. بديهي است استانهاي مذكور از قطبهاي جمعيتي كشور و همچنين از مراكز مهم صنعتي مي باشند. از اين رو گسترش راههاي ارتباطي با اين قسمت از كشور نيز مي تواند توسعه تجاري بيشتري را براي استان گيلان فراهم سازد. اميد است مسئولين استان با بررسي و مطالعه اين پيشنهاد از هم اكنون زمينه ساز توسعه استان باشند.