گزيده سرمقاله‌ روزنامه‌هاي صبح امروز

  چاپ   21 , آذر , 1390 ساعت 2:47 ب.ظ  

 

كيهان
«مصر، صندوق‌هاي سخنگو» عنوان يادداشت روز روزنامه كيهان به قلم سعدالله زارعي است كه در آن مي‌خوانيد:
جايگاه مصر در جريان بيداري اسلامي شمال آفريقا، جايگاهي محوري است كمااينكه مصر در جهان عرب نيز از چنين جايگاهي برخوردار است براين اساس با تحليل مصر مي‌توان تا حد زيادي روند تحولات در اين دو حوزه -شمال آفريقا و جهان عرب- را ارزيابي نمود. در عين حال در تحليل روند تحولات كنوني مصر مهمترين شاخص و مدرك قابل استناد، انتخابات مصر مي‌باشد چرا كه در شرايطي كه وزن اجتماعي احزاب و افراد مشخص نباشد، بزرگي يا كوچكي تصاوير افراد يا سوابق حزبي و طايفه‌اي و يا تعداد رسانه‌هاي در اختيار، مي‌توانند تصوري را به وجود آورده و به گمانه‌هايي منجر شود. اما وقتي مردم به پاي صندوق مي‌آيند، ديگر جايي براي گمانه زني باقي نمي‌ماند. البته جريان بيداري اسلامي در شمال آفريقا در سه كشور- تونس، مراكش و مصر- طي دو ماه اخير شاهد برگزاري انتخابات بوده است و بر اين اساس مي‌توان تصوير نسبتا شفافي از روند تحولات اين منطقه ارائه داد:

1- انتخابات در مصر در شرايطي برگزار شد كه شوراي عالي نظامي مصر- نهاد به جاي مانده از رژيم سابق – به همراه ساير جريانات سكولار مصري و كشورهاي غربي و دولت‌هاي وابسته عرب، بطور مجدانه تلاش داشتند تا تحولات مصر را به رفتن خاندان مبارك محدود كرده و از تغيير نظام سياسي اين كشور و سرايت اين تغييرات به كشورهاي ديگري نظير عربستان جلوگيري نمايند. البته هم اكنون هم اين تلاش‌ها وجود دارد. نتيجه انتخابات به خوبي نشان داد كه اين تلاش‌ها تا چه‌اندازه موثر واقع شده و در آراء مردم اثر گذاشته است.

2- در دور اول انتخابات مصر حدود 52 درصد مردم در پاي صندوق‌هاي راي حضور يافتند كه اين عدد براي كشوري كه مشاركت مردم تا قبل از انقلاب بين 5/18 تا 35 درصد بوده است يك تحول مهم به حساب مي‌آيد. در عين حال بايد توجه داشت كه در همه كشورها رونق انتخابات مجلس از رياست جمهوري كمتر است. براساس نظام انتخاباتي مصر، برگزاري انتخابات در همه ايالت‌هاي مصر نزديك به 40 روز و طي سه نوبت انجام مي‌شود علاوه بر آن در هر دوره دوسوم از 498 عضو پارلمان از احزاب و يك سوم آن از ميان كانديداهاي خارج از ليست‌ها انتخاب مي‌شوند در عين حال احزاب مي‌توانند بعضي از افراد حزب خود را خارج از ليست كانديدا نمايند يا كانديداهاي غيرحزبي را مورد حمايت قراردهند. مرحله اول انتخابات در 9 استان شمالي شامل مهمترين استان‌هاي مصر- قاهره، اسكندريه، پورت سعيد، الفيوم، اسيوط، بحرالا حمر، كفرالشيخ، الاقصر و دمياط- در روزهاي ششم و هفتم آذرماه جاري برگزار شد و كار انتخاب نمايندگان مستقل -56 نفر- عمدتا به 14 و 15 آذر موكول گرديد.

در انتخابات دور اول 50 حزب، 199 فهرست انتخاباتي 1452 نامزد حزبي و 108 نامزد مستقل شركت كردند كه بطور كلي در شش دسته- شامل اسلام گراها، ملي گراها، غرب گراها، چپگراها، عوامل رژيم گذشته و ناصريست ها- قرار داشتند در انتخابات دور اول اسلام گراها از حدود 7/9 ميليون راي 3/6 ميليون راي -يعني حدود 65 درصد آراء- را به خود اختصاص دادند كه شامل سه جريان اخوان المسلمين با حدود 6/36 درصد كل آراء و حدود 56 درصد آراء اسلام گرايان، جريان سلفي النور با حدود 3/24درصد كل آراء و حدود 3/37 درصد آراء اسلام گرايان و جريان الوسط با حدود 3/4 درصد كل آراء و حدود 5/6 درصد آراء اسلام گرايان مي‌شود.

در مرحله بعد از 52 كرسي، 40 كرسي – يعني 77 درصد- به اسلام گراها شامل 35 كرسي اخوان و 5 كرسي جريان سلفي النور رسيد. با اين وصف مجموع كرسي‌هاي اسلام گراها در انتخابات اخير كه شامل 9 استان اصلي مصر مي‌شود به حداقل 116 كرسي از 168 كرسي يعني نزديك 70 درصد كرسي‌ها رسيد.

اين در حالي است كه تعداد كرسي‌هاي 4 حزب متعلق به جوانان ميدان التحرير كه عمدتا اسلام گرا هستند نيز حداقل به 30 كرسي مي‌رسد و از اين رو كرسي‌هاي مجموع جريانات سكولار- غرب گرا، ملي گرا، چپگرا و ناصريست- حدود 20 كرسي است و اين همه در حالي است كه طي ماههاي اخير براي به قدرت رسيدن سكولارها ميليون‌ها دلار هزينه شد و اروپا و آمريكا و رژيم‌هاي وابسته عرب به انواع شيوه‌ها متوسل شدند. با اين وصف مي‌توانيم بگوئيم، شكست سكولارها يعني شكست مطلق غرب در مصر و به تبع آن شكست در شمال آفريقا.

3- در تحليل آراء جريانات اسلام گرا چند نكته قابل تامل وجود دارد. نكته اول اين است كه درباره گروه‌هايي كه اسلام گرا خوانده مي‌شوند مي‌توان قضاوت‌هاي مختلفي داشت ولي در اينكه رأي حدود 70 درصدي مردم مصر به اسلام گراها از عمق و علاقه مردم مصر به اسلام و اسلام گرايي حكايت مي‌كند، نمي‌توان كمترين ترديدي داشت و اين بدان معناست كه اسلام گرايي در مصر ريشه‌اي عميق دارد و آينده از آن اسلام گرايي است.

نكته دوم اين است كه احزاب اسلام گرا در مصر تجربه حكومت داري نداشته و احتمال خطا و اشتباه درباره پاره‌اي از رفتارها و مواضع آنان وجود دارد كه قضاوت نهايي درباره آنان نبايد با استناد به اين خطاها صورت بگيرد كمااينكه خود ما در مرحله شكل دهي به نظام سياسي -سالهاي 57 و 58- خطاهايي – از قبيل ميدان دادن به غرب زدگان- داشته ايم ولي اين خطاها هويت و آينده انقلاب را به خطر نيانداخته چرا كه متن مردم دنبال حاكميت اسلام بودند. البته نبايد بروز خطا و اشتباه را كم اهميت تلقي كرد و جبران ناپذير بودن بعضي از خطاها را از نظر دور داشت.

خراسان
«زنگ خطري براي پوتين» عنوان يادداشت روز روزنامه خراسان به قلم عليرضا رضاخواه است كه در آن مي‌خوانيد:
به دنبال اعلام نتايج ششمين دوره انتخابات دوما (پارلمان) روسيه، موجي از اعتراضات در پهناورترين کشور جهان را فراگرفت.

معترضان معتقدند که حزب حاکم روسيه واحد به رهبري ولاديمير پوتين نخست وزير با بهره گيري از تقلب گسترده توانسته در اين انتخابات اکثريت کرسي‌هاي دوما را در اختيار خود درآورد. فارغ از درستي يا نادرستي اين ادعا با اين که برخي معترضين به نتايج انتخابات دوماي ششم روسيه همچنان بر پي گيري خواسته‌هاي خود از طريق برگزاري تجمعات تأکيد دارند، اما به نظر مي‌رسد مخالفان اصلي يا دلايل محکمي براي وجود تقلب ندارند يا به وضع موجود راضي شده و قصد ندارند طرفداران خود را براي شرکت در تظاهرات بيشتر به خيابان‌ها بکشانند؛ چرا که به اعتقاد بسياري از تحليل گران نتايج انتخابات روز يک شنبه گذشته نشانه افول جايگاه حزب روسيه واحد نسبت به گذشته است. اين درحالي است که اين حزب در اين دوره از انتخابات دوما با اتخاذ تاکتيک معرفي کانديداي غيرحزبي مشهورازجمله هنرپيشگان و ورزش کاران تلاش ک