انتخابات پارلمانی در کویت، پیروزی اسلام‌گرایان

چهاردهمین دوره انتخابات پارلمانی کویت با پیروزی بزرگ مخالفان دولت به رهبری اسلام‌گرایان به پایان رسید و جریانات سنی اخوانی‌ها و سلفی‌ها برندگان شاخص این انتخابات بودند.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در کویت، کشور کویت که از ائتلاف خاندان آل صباح و طبقه بازرگانان و شیوخ قبایل عرب به وجود آمده، این روزها مردم آن درگیر مشارکت در چهاردهمین دوره انتخابات پارلمانی هستند که اولین دوره در سال1963 و سیزدهمین دوره آن در سال 2009 میلادی برگزار شد.

انتخابات پارلمانی کویت (مجلس “الامه”) روز صبح پنجشنبه دوازدهم بهمن1390 شروع و واجدین شرایط رای به پای صندوق‌های رای رفتند تا 50 نماینده پارلمان این کشور را انتخاب کنند.

کویتی ها در سایه درگیری‌های قبیله‌ای و در پرتو بالا گرفتن خواسته‌ها برای اصلاحات و مبارزه با فساد در کویت، در این کارزار انتخاباتی حضور پیدا کردند تا هرچه بیشتر در سرنوشت سیاسی خود، مشارکتی داشته باشند.

انتخابات و رای‌گیری در پنج حوزه اصلی انتخاباتی کویت شامل حدود 100 شعبه اخذ رای انجام شد، 400 هزار کویتی واجد شرایط رای بودند که 54 درصد این تعداد را زنان تشکیل می‌دهند و در  میان 286 نامزد انتخابات، 23 تن زن هستند.

کویتی‌ها با مشارکت در انتخابات روز پنجشنبه گذشته برای بار چهارم در کمتر از شش سال (هشتمین بار پس از آزادی کویت در 1991) است که در انتخابات پارلمانی شرکت می‌کنند.

شرایط سیاسی و امنیتی انتخابات

الف ـ سطح محلی

در سطح محلی شرایط سیاسی و امنیتی کویت چنین است:

ـ افزایش تنش طایفه‌ای و حزبی در جامعه سیاسی کویت

ـ تشدید تحرک کویتی هایی که تابعیت و شناسنامه کویتی ندارد در پرتو نهضت‌ها و خیزش‌های مردمی منطقه

ـ بالاگرفتن نهضت و موج اعتراضی علیه فساد مالی و مفاسد اداری (رشوه خواری و رانت خواری)

ـ تاثیر پذیری جامعه کویتی از وضعیت منطقه و التهاب خیزش‌های مردمی محیط پیرامونی

ب ـ سطح منطقه

وضعیت کویت در سطح منطقه با شرایط ذیل روبروست: 

ـ روند تحولات عراق پس از خروج ارتش آمریکا

ـ تحولات منطقه عربی و بازتاب نهضت‌های مردمی بر روند رخدادهای کویت

ـ تحولات یمن، بحرین و منطقه الشرقیه در عربستان سعودی که ارتباطات ژئوپلیتیکی با کشور کویت دارند تاثیرات زیادی بر محیط سیاسی ـ امنیتی این کشور داشته است.

ـ پیروزی اسلام گراها در انتخابات مصر، تونش و مراکش، فضای مساعدی جهت پیروزی جریانات کویتی در انتخابات فراهم ساخت.

ج ـ سطح فرامنطقه ای

در سطح فرامنطقه‌ای نیز کویت با شرایط ذیل مواجه است:

ـ ضعف سیاست منطقه‌ای آمریکا و اتحادیه اروپا

ـ بحران مالی و اقتصادی غرب و کاهش قدرت مانور در خاورمیانه

ـ پذیرفتن جریانات اخوانی و اسلام گرایان به عنوان یک واقعیت سیاسی و فرهنگی از سوی غرب

نتایج و تبعات انتخابات کویت

1ـ پیروزی بزرگ مخالفان به رهبری اسلام‌گرایان

معارضان در این انتخابات 34 کرسی از 50  کرسی مجلس الامه(پارلمان ) به دست آوردند.در پارلمان سال 2009، 20 کرسی داشته اند، جریانات سنی اخوانی‌ها(الحرکه الدستوریه الاسلامیه) و سلفی ها(التجمع السلفی الاسلامی) برندگان شاخص این انتخابات بوده و جمعا 23 کرسی به دست آوردند(در گذشته نه نماینده در مجلس داشتند).

2ـ عشیره و قبیله که نقش اساسی در حیات سیاسی این کشور داشته مثل سابق برنده انتخابات بوده و 20 کرسی از کل کرسی‌های پارلمان از آن خود کردند.

قبیله مطیر (بزرگترین قبیله در کویت در پارلمان 2009 پنج کرسی داشت)، قبیله الرشایده(سه کرسی در مجلس گذشته داشت)،قبیله عنزه(دو کرسی در مجلس گذشته داشت)، قبیله شمر(دو کرسی در مجلس گذشته داشت)،قبیله العجمان و العوازم(جمعا چهارکرسی در مجلس گذشته داشتند)،معرف‌ترین و قوی‌ترین قبایل این کشورند.

3ـ جامعه زنان،لیبرال‌ها و جامعه شیعی در این انتخابات بازنده بودند

جامعه زنان که به موجب مصوبه امیر کویت و پارلمان این کشور در سال 2006 حق مشارکت سیاسی یافته در انتخابات 2009 چهار نماینده به مجلس الامه فرستادند ولی تحت شرایط و فشارهای تبلیغات طایفه‌ای و عشیره ای در انتخابات 2012 بازنده بوده و در کرسی‌های پارلمان هیچ سهمی نداشتند.

جریانات سکولاریستی و لیبرالیستی کویت (بلوک کار خلقی و تریبون دموکرات در کویت)سه کرسی از دست دادند(در پارلمان2009 پنج کرسی داشتند).این جریانات هوادار دولت هستند و از مزایای آن برخوردار بوده و با این وجود در انتخابات باختند.

جریانات شیعی ( در قالب تشکل‌هایی مانند هم پیمانی ملی اسلامی ،هم پیمانی عدالت و صلح،تجمع میثاق ملی و تجمع رسالت سازمان یافتند) در این انتخابات به دلایلی از جمله عدم هماهنگی و اتحاد درون طایفه دو کرسی از دست دادند(در پارلمان 2009 نه کرسی داشتند).

هرچند انتخابات کویت در شرایط حساس منطقه‌ای و فرامنطقه ای برگزار شد، اما نتایج این انتخابات و تبعات و تاثیرات آن بر روند حیات سیاسی و آینده این کشور پرسش‌های متعددی در افکار عمومی باقی گذاشته است. اینکه آیا ترکیب و مؤلفه پارلمان جدید ظرفیت و توان خارج کردن کشورشان از بحران سیاسی را دارد، آیا شعارهای برندگان این انتخابات مبنی بر اصلاحات و مبارزه با فساد در این کشور در آینده عملی خواهد شد، اینکه آیا حضور جریانات اسلام گرایی به عنوان اکثریت در پارلمان جدید تاثیراتی روی سیاست خارجی کویت خواهد داشت، این پارلمان جدید جهت دفاع از قضیه ملت مظلوم فلسطین چه برنامه ای تدارک دیده است، آیا مجلس جدید به مطالبات کویتی های بدون تابعیت و شناسنامه اهتمام و توجه جدی خواهد کرد، مجلس جدید جهت توسعه و گسترش مناسبات کویت با جمهوری اسلامی ایران چه راهکاری برنامه ریزی کرده است؟

برای پاسخ به این سئوالات باید منتظر ماند و دید که در سایه تحولات منطقه پارلمان کویت نیز با چه عکس العمل‌ها و دستور العمل‌هایی برنامه های خود را اجرا می کند.