ایسنا: وقتی محمود احمدی‌نژاد در همایش تخصصی راهبردهای نوین در پیشگیری و مقابله با قاچاق كالا و ارز تاكید كرد كه هیچ وزارتخانه‌ای حق ندارد اسكله و مرزی خارج از نظارت گمرك داشته باشد، اولین ابهام و سوالی كه مطرح شد این بود كه مگر هنوز هم اسكله خارج از نظارت گمرك وجود دارد؟

هرچند پاسخ این سوال را سال گذشته سعید مرتضوی در قامت رییس ستاد مبارزه با قاچاق كالا و ارز داده و گفته بود: «هیچ گونه اسكله غیرمجاز وجود ندارد و پرونده‌های آنها مختومه شده است». اما قطعا اعلام احمدی‌نژاد بی‌دلیل نبوده است. 

با وجود اعلام ستاد مبارزه با قاچاق كالا و ارز مبنی بر اینكه دیگر اسكله غیرقانونی نداریم، اما مراجعه به لیست اسكله‌های غیرقانونی اعلام شده و مبادی ورودی و خروجی گمرك نشان می‌دهد هنوز عمده آن اسكله‌های غیرقانونی جزو مبادی رسمی تجارت ایران نشده‌اند كه بررسی دو لیست اسكله‌های غیرمجازی اعلام شده در گذشته و گمرك‌های امروز كشور این را نشان می‌دهد.

از ستاد مبازره با قاچاق كالا و ارز ابویی، معاون این ستاد به مانند رییس آن همچنان تصریح می‌كند: «هیچ دستگاهی حق ندارد خارج از دید گمرك اقدام كند و هرچند كه ما اسكله غیرقانونی نداریم، اما رییس‌جمهور خواستند تاكید كنند كه حتما دستگاه‌ها به این موضوع توجه كنند. وگرنه اسكله‌های تجاری ما قطعا باید نظارت گمرك را داشته باشند».

چهارم آبان ماه سال گذشته نیز حمیدرضا تقی‌زاده، دبیر وقت ستاد مبارزه با قاچاق كالا و ارز، از بسته شدن پرونده قاچاق كالا در اسكله‌های غیرمجاز خبر داده و گفته بود: پرونده اسكله‌ها از فهرست قرمز قاچاق خارج شده است.

حتی پیش از آن، علی طاهری مطلق، به عنوان رییس سازمان بنادر و كشتیرانی در سال 86 از ارائه لایحه‌ای به مجلس برای مختومه كردن فعالیت بنادر خبر داده بود كه این لایحه هم در مجلس تصویب شد.

با وجود این، آنچه همچنان ابهام برانگیز است این كه احمدی‌نژاد در هفته جاری حتی رییس ستاد مركزی مبازره با قاچاق كالا و ارز را موظف كرد كه به همراه وزیر كشور و استانداران مرزی در این مورد اقدامی انجام دهد. محمود احمدی‌نژاد در این مورد گفته است: «اینها را تنظیم كنید و وزیر كشور، استانداران مرزی و رییس ستاد مركزی مبارزه با قاچاق كالا و ارز با هم بنشینند، نظمی به این كار بدهند و آن را مستمر كنند. اینها نیز باید ثبت شوند تا معلوم شود چه كالاهایی چه موقع و از كدام مرز وارد كشور شده است؟ در واقع باید كد‌دار، ثبت و مشخص شود تا وقتی كالا وارد بازار شد، معلوم شود كه این كالا مجاز است.»

همه این حرف‌ها این پرسش را دامن می‌زند كه آیا اسكله‌هایی در كشور وجود دارند كه غیرقانونی تشكیل نشده‌اند، اما خارج از چارچوب گمرك بودن آن‌ها در كنار حجم مبادلاتشان، آن‌ها را به یك تهدید علیه برنامه‌ریزی اقتصادی كشور تبدیل كرده است؟ 

سهم بخش‌ها از اسكله‌های كشور

پیگیری‌ها نشان می‌دهد كه در حال حاضر اسكله‌های بازرگانی در كنترل گمرك و سازمان بنادر و دریانوردی قرار دارند و كمتر وزارت‌خانه‌ای صاحب اسكله است. به جز اسكله‌های صیادی كه در اختیار سازمان شیلات و تعدادی اسكله در اختیار وزارت نفت است، بقیه یا اسكله‌های بازرگانی تحت كنترل سازمان بنادر و گمرك كشور یا اسكله‌های نظامی و دفاعی هستند.

آخرین بار كه تعداد اسكله‌های ایران اعلام شده 201 اسكله بوده كه طبق اعلام ستاد مبازره با قاچاق كالا و ارز از این تعداد 43 اسكله تجاری، 69 اسكله صادراتی، 20 اسكله صنعتی، 23 اسكله چند منظوره، هفت اسكله مسافری، 15 اسكله نظامی و 13 اسكله متروك بوده‌اند. هرچند مجموع این تعداد اسكله 190 مورد می‌شود اما دبیر وقت ستاد مبارزه با قاچاق كالا و ارز در سال 86 میزان اسكله‌های كشور را 201 اسكله اعلام كرده بود كه به نظر می‌رسد در تعیین نوع آنها 11 اسكله اعلام نشده است.

همچنین پیش از آن رییس این ستاد در سال 83 اعلام كرده بود كه از مجموع 201 اسكله در كشور 20 درصد دارای مرز گمركی و 80 درصد دیگر دارای مرز مجاز گمركی نیستند. این آمار به منزله قانونی بودن تنها 40 اسكله است. چرا كه با در نظر گرفتن سخنان چند روز پیش احمدی‌نژاد تنها اسكله‌هایی قانونی هستند كه تحت نظارت گمرك كشور باشند.

با وجود این، ستاد مبارزه با قاچاق كالا و ارز مدعی ساماندهی 160 اسكله غیرقانونی است كه با مراجعه به لیست اسكله‌های غیرمجاز شناخته و اعلام شده این ستاد و حضور نداشتن آن اسامی در گمركات ایران مشخص می‌شود همچنان آن اسكله‌های غیرقانونی تحت نظارت گمرك نیستند، حال در حال فعالیت هستند یا نه؟ را هم احتمالا ستاد مبارزه با قاچاق كالا و ارز بدون پیگیری و بررسی نمی‌تواند پاسخی بدهد.

لیست اسكله‌های مجاز و غیرمجاز

هم‌اكنون 167 گمرك در كشور وجود دارد كه این گمرك‌ها براساس مفاد بند 1 ماده 12 قانون الحاق موادی به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 27 بهمن 80 و باستناد مفاد ماده 26 قانون امور گمركی و مصوبه هیات وزیران در مورد استقرار گمرك در مبادی ورودی و خروجی كشور است. همچنین بر اساس قانون یكسان‌سازی تشرفات ورود و خروج كالا و خدمات از كشور مصوب 17 فروردین 83 مجلس شورای اسلامی، كلیه واردكنندگان و صادركنندگان اعم از وزارتخانه‌ها و موسسه‌ها و شركت‌های دولتی و غیردولتی و نهادهای عمومی غیردولتی و كلیه اشخاص حقیقی و حقوقی و موسسات خیریه موظف هستند كالاهای وارداتی و صادراتی خود را با تسلیم اظهارنامه گمركی و انجام تشریفات لازم از اسكله‌ها، فرودگاه‌ها و مرزهای مجاز فوق مطابق با دستورالعمل‌های گمرك ایران وارد و یا صادر كنند و در غیر این صورت مشمول مقررات قاچاق كالا خواهد بود.

جدای از اینكه این موضوع همان بحث مطرح شده احمدی‌نژاد است، باید به این نكته توجه كرد كه در همان سال 83 هم به نوعی اعلام شده بود كه اسكله‌هایی كه تحت نظارت گمرك نیستند، مبادی رسمی تجاری كشور محسوب نمی‌شوند.

در دی ماه سال 83 لیستی از اسكله‌های بدون مجوز اعلام شد كه از پنج استان هرمزگان، بوشهر، سیستان و بلوچستان، خوزستان و مازندران بود كه ابتدا به اسامی آنها اشاره می‌شود و سپس به اسامی گمركات حال حاضر این استان‌ها.

اسكله‌های بدون مجوز استان هرمزگان:

بستانو(غرب بندر لنگه) ـ كشتی سازی خلیج فارس(بندرعباس بستانو) ـ درگهان (جزیره قشم) ـ سوزا (جزیره قشم) ـ لافت(جزیره قشم) ـ رمچاه(جزیره قشم) ـ گوگسر(غرب آبكوهی) ـ دولاب (جزیره قشم) ـ لارك(جزیره لارك) ـ ابوموسی(جزیره ابوموسی) ـ سیری(جزیره سیری) ـ كیش(جزیره كیش) ـ هنگام(جزیره هنگام) ـ تنب بزرگ(جزیره) ـ تنب كوچك(جزیره) ـ هندورابی(جزیره هندورابی) ـ فارور(جزیره فارور) ـ آبكوهی(غرب درك) ـ خمیر(حدفاصل لنگه و بندر عباس) ـ اسكله شهر بندرعباس، شهید حقانی (مركز شهر) ـ كوه مبارك(غرب خلیج جاسك) ـ گركوشكی(جنوب شرقی سیریك) ـ سیریك(جنوب شرقی استان) ـ بحل (شرق یك بنی) ـ یك بنی (شرق بندر جاسك) ـ جگین(شرق جاسك) ـ جهلا(شرق جاسك) ـ یونجی(شمال كوه مبارك) ـ طاهرونی(شمال سیریك) ـ كوهستك(جنوب شرقی گرگان) ـ معلم(شرق بندر لنگه) ـ مغویه( غرب بندر دیوان)ـ دیوان(غرب بستانو) ـ چارك(شمال غرب بندر لنگه) ـ چیرویه(غرب چارك) ـ شیو(غرب مقام) ـ مقام(شمال غربی چارك) ـ اسكله فولاد بندرعباس(شرق بندر شهید رجایی) ـ بیاهی ـ كافرغان

گمرك‌های حال حاضر استان هرمزگان:
شهید رجایی ـ پهل ـ خمیر ـ تیاب ـ كرگان ـ سیریك ـ جاسك ـ ابوموسی ـ هرمز ـ منطقه ویژه اقتصادی معدنی و فلزی ـ منطقه ویژه كشتی سازی ـ بندر لنگه ـ چارك ـ شیو ـ بازارچه مرزی كنگ ـ لاوان ـ سیری ـ بندر آفتاب ـ گمرك شهید باهنر ـ گمرك فرودگاه ـ گمرك قشم ـ درگهان ـ لافت ـ گمرك كیش

اسكله‌هایی كه در استان هرمزگان تحت نظارت گمرك درآمده‌اند:
خمیر ـ ابوموسی ـ چارك ـ سیری ـ درگهان ـ كیش

***

اسكله‌های بدون مجوز استان بوشهر:
اسكله صید صنعتی(خورسلطانی) ـ بندرگاه(شرق هلیله) ـ طاهری(جنوب حوضچه شیلات طاهری) ـ جفره ماهینی (حاشیه غربی شبه جزیره بوشهر و جنوب هتل دلوار) ـ بندر قدیمی خارك(جزیره خارك) ـ شیف(جزیره شیف) ـ لاورساحلی(شمال كنگان) ـ هلیله( جنوب شرقی بوشهر) ـ جزیره شمالی(جنوب شرقی گناوه) ـ ریگ (جنوب شرقی گناوه) ـ بوالخیر(شمال بندر عامری)،عسلویه (خلیج فای یند) ـ طاهری( فاصل كنگان و عسلویه) ـ پرك(شرق طاهری) ـ كارگاه ساخت تعمیر كشتی(شرق دره گپ) ـ صنایع دریایی ایران(قسمت انتهای خور سلطانی) ـ اسكله پودر(خور پور)

گمرك‌های حال حاضر استان بوشهر:
بوشهر ـ بازارچه بوشهر ـ منطقه ویژه اقتصادی بوشهر 1 ـ منطقه ویژه اقتصادی بوشهر 2 ـ خارك ـ دلوار ـ بوالخیر ـ كنگان و بازارچه ـ دیر ـ منطقه ویژه اقتصادی پارس ـ عسلویه ـ نخل تقی ـ گناوه و بازارچه ـ ریگ ـ دیلم

اسكله‌هایی كه در استان بوشهر تحت نظارت گمرك درآمده‌اند:
خارك ـ بوالخیر ـ كنگان ـ عسلویه ـ ریگ

***

اسكله‌های بدون مجوز استان سیستان و بلوچستان:
پسابندر(جنوب غربی خلیج گواتر) ـ اسكله كیسونی(شمال شهید بهشتی) ـ آبدلان بندر(شرق خلیج پزم) ـ كنارك(غرب خلیج چابهار) ـ تیس(شمال غرب خلیج فارس) ـ درك(غرب كلات) ـ گواتر(غرب خلیج گواتر) ـ كلات(غرب تنگ) ـ هومدان(غرب تنگ) ـ گوردیم(غرب خلیج پزم)

گمرك‌های حال حاضر استان سیستان و بلوچستان:
زاهدان ـ ایرانشهر ـ سراوان ـ بازارچه كوهك ـ بازارچه مرزی جالق ـ زابل ـ میلك و بازارچه ـ میرجاوه ـ بازارچه میرجاوه ـ چابهار ـ منطقه آزادچابهار ـ پیشین و بازارچه

هیچ اسكله‌ای بدون مجوزی در استان سیستان و بلوچستان تحت نظارت گمرك در نیامده است.

***

اسكله‌های بدون مجوز استان خوزستان: گلف اجنسی

گمرك‌های حال حاضر استان خوزستان:
اهواز ـ چذابه ـ خرمشهر، بازارچه ـ شلمچه ـ آبادان و بازارچه ـ اروندكنار ـ چوئیبده ـ بندر امام خمینی ـ منطقه ویژه پتروشیمی ـ ماهشهر ـ سجافی

تنها اسكله بدون مجوز استان خوزستان تحت نظارت گمرك در نیامده است.

***

اسكله‌های بدون مجوز استان مازندران: نكاء( غرب امیرآباد)

گمرك‌های حال حاضر استان مازندران:
نوشهر ـ امیرآباد ـ ساری ـ آمل ـ بندر فریدون كنار
تنها اسكله بدون مجوز استان مازندران تحت نظارت گمرك درنیامده است.

نظر بدهید