اسرائیل زیر تیغ حماس

مهدی شکیبایی-دومین آتش بس تحمیلی گروه های فلسطینی بر رژیم اسرائیل از زمان پیروزی جنبش حماس در انتخابات ژانویه 2006 میلادی تاکنون بدون هیچ توافقی برسر تمدید آن به پایان رسید. آنچه موضوع پرسش بسیاری از علاقه مندان به تحولات سرزمینهای فلسطینی است، آینده وضعیت نوار غزه در سایه محاصره کشنده ای است که اسرائیل علیه این منطقه تحمیل کرده است.

برخی گمانه زنیها از احتمال حمله گسترده ارتش اسرائیل به این منطقه با هدف اشغال دوباره آن خبر می دهد. برخی گمانه زنیها نیز بر ادامه محاصره غزه تا زمان برگزاری انتخابات سراسری اسرائیل در بهار آینده تأکید دارد.
جنبش حماس از زمان پیروزی در انتخابات پارلمانی فلسطین در ژانویه 2006 تحت محاصره سیاسی و اقتصادی رژیم صهیونیستی قرار گرفته است. عقل حکم می کند با ارائه مستنداتی که بر موفقیت این جنبش در گذر از این دو محاصره تأکید دارد، تخریب کنندگان چهره این جریان اسلامی سر تعظیم بر منطق و استدلال فرود آورند. در عرصه سیاسی، حضور چندین کشتی اروپایی و اسلامی در سواحل غزه نشانگر موفقیت حماس در شکستن محاصره سیاسی و انزوای تحمیلی غرب علیه این جنبش بود. حماس با وجود محاصره دیپلماتیک و سیاسی موفق شد در چارچوب ساختاری تحت عنوان «کمیته مقابله با محاصره» با افکار عمومی غرب ارتباط برقرار کرده و آنها را وادار به همدردی با اهالی غزه کند که بار روانی مضاعفی بر رژیم صهیونیستی و جریان سازش بود. در حوزه محاصره اقتصادی نیز جلب کمکهای هر چند بلوکه شده از سوی دولت مصر نشان می دهد که با وجود این محاصره حماس توان زیادی برای شکستن محاصره اقتصادی داشت و چنانچه مصر طبق توافقنامه آرام سازی به تعهدش عمل می کرد، حالا این موفقیت اقتصادی نیز همچون موفقیت سیاسی و دیپلماتیک به منصه ظهور می رسید.
با وجود این، با پایان یافتن دوره شش ماهه آتش بس در نوار غزه دو احتمال وجود دارد؛ نخست، حمله گسترده ارتش اسرائیل به غزه. دوم، تنگ تر شدن حلقه محاصره علیه این منطقه.
دلیل عمده وجود این دو احتمال، یکی ادامه اسارت نظامی اسیر صهیونیستی است و دیگری فضای شکننده سیاسی ای که اینک اسرائیل در آن به سر می برد. هر دوی این احتمالات برای اسرائیل در عین اینکه می تواند ایجاد فرصت کند، دارای دو تهدید نیز است. اگر اسراییل به غزه حمله کند، آنگاه با پاسخ موشکی پردامنه گروه های مقاومت روبرو می شود. وقوع این امر به معنای نارضایتی صهیونیستهای مقیم شهرکهای مجاور نوار غزه است که دلیل آتش بس نیز فشارهای آنان بر حکومت اسرائیل بود.
بنابراین اسرائیل برای فرار از نارضایتیهای عمومی به حملات مقطعی رو می آورد، نه حمله گسترده و یا اشغال مجدد. در حوزه تنگ کردن حلقه محاصره نیز اگرچه این امر برای اسرائیل فرصت سازی خواهد کرد، اما در عین حال تهدیدی علیه امنیت وجودی اسرائیل خواهد بود. زیرا تکرار اتفاق سال 2007 در شکستن دیوار گذرگاه رفح در مرز با مصر توسط 700 هزار فلسطینی اهل غزه در صورت تنگ شدن محاصره کنونی بسیار محتمل خواهد بود. اکنون اگر این اتفاق در شمال نوار غزه رخ دهد، امنیت شهرکهای صهیونیستی به خطر خواهد افتاد. بنابراین هر گونه تصمیم گیری در تحمیل فشار بر حماس همچون «شمشیر دولبه ای» علیه اسرائیل عمل می کند.