شیرینی چای تلخ ایران با قند پهلوی بخش خصوصی

چای دومین محصول استراتژِیک گیلان است واین استان با داشتن 90 درصد باغ های چای ایران، مهمترین استان تولید کننده ی چای در کشور محسوب می شود.

کاشف السلطنه، این گیاه را درسال1285هجری خورشیدی از هند به ایران آورد، محصول خزان ناپذیری که بوته های آن به صورت ردیفی برای نخستین بار در ایران، زمین های شیب دار لاهیجان را سبز کرد.

رفته رفته وسعت زیادی از زمین های گیلان  و مازندران خاستگاه  این گیاه همیشه بهار شد تا آنجا که پس از گذشت بیش از یک قرن، وسعت باغ های چای در استان های گیلان و مازندران به 32 هزار هکتار  و بهره برداران  آن  نیز به60 هزار خانوار رسید.

امااینمحصولاستراتژیککهسرآمدنوشیدنیهایایرانیهاست،سالهاستبنا به دلایلیموردبیمهریقرارگرفتهو این بی مهری ها به نوعینانچایکاران را آجر کردهاست.

رییس سازمان چای کشور در گفتگو با خبرنگار واحد مرکزی خبر مهم ترین چالش های پیش روی  صنعت چای ایران را در 3 بخش تولید،  فرآوری و بازرگانی عنوان کرد و گفت: عمرمفيد بوته هاي چای50 سال است و پس ازآن برگ دهي و كيفيت برگ آنها كاهش مي يابد، براین اساس50 درصد باغ های چای کشور- معادل حدود 16هزار هکتار- بیش از نیم قرن عمر داشته و نياز به  نوسازي دارند.

علی محرر با اشاره به نقش نوسازی و بهسازی باغ های چای درافزایش کمی و کیفی تولید این محصول گفت: با این کار توان توليد برگ سبزچای تا 30 درصد افزايش مي یابد و كيفيت این محصول هم چند برابرمي شود.

وی با بیان اینکه برای نوسازی نیمی از باغهای چای باید بوته های قدیمی ریشه کن و یا کف بُر شود افزود:50  درصد بقيه ی باغ هاي چاي گيلان و مازندران هم كه عُمر آنها کمتر از 50سال است بايد اصلاح و بهسازی شوند.

رییس سازمان چای کشور می گوید:هزینه ی نوسازی باغ های چای شمال، با توجه به وابسته بودن معیشت چایکاران به درآمد فروش برگ سبز چای و لزوم تامین هزینه های زندگی آنان ازسوی دولت، سرسام آور بوده و قابل اجرا نیست.

علیمحررمیگوید:براینوسازیباغ هایچای،درهرهکتاربهطورمیانگین 20 میلیونتوماننیازاستکهبااحتساب16هزارهکتارباغچایکهنیازبهنوسازیدارند، دولت باید دست کم320میلیارد تومان هزینه کند.

ویدردامهفرسودهو قدیمیبودن50درصد کارخانههاو ماشینآلاتچایسازی و کمبود نیروهایفنی، نداشتنآزمایشگاهکنترلکیفی،عدماتوماسیونخطتولید،بستهبندی نامناسب وهمخوانینداشتنظرفیتکارخانههایچایسازیبابرگسبزتحویلی را ازمهمترینمشکلات پیش روی فرآوریچایبرشمرد.

رییس سازمان چای کشور در خصوص مشکلات بازرگانی این محصول استراتژیک نیز می گوید: تعویق در پرداخت مطالبات چایکاران، اشباع بازارهای داخلی از انواع چای خارجی، قاچاق و فراهم نبودن بستر فروش چای خشک از طریق سبد خانوار و بازارهای جهانی، سبب شده نام چای ایرانی رفته رفته از سر زبان ها افتاده و نوع پُررنگ و لعاب خارجی آن در بازارها جولان دهد.

علی محرر با بیان اینکه مرتفع کردن مشکلات بخش تولید، فرآوری و بازرگانی چای با توجه به هزینه بَر بودن آن و کمبود منابع مالی و اعتباری به تنهایی ازعهده ی دولت برنمی آید با اعلام خبری خوش گفت: از هفته گذشته با امضاي تفاهم نامه ي همکاري شرکت خصوصي صدرا با سازمان چاي کشور، صنعت چای وارد مرحله ي جديدي شد.

وی افزود: براساس این تفاهم نامه، شرکت سرمایه گذاری صدرا متعهد شده، در مدت 6 سال با بکارگیری سیاست های حمایتی در بخش های تولید- فرآوری و بازرگانی چای،علاوه بر افزایش تولید برگ سبز چای از 110هزار تن به 160هزار تن، به چای ایرانی در بازارهای داخلی و خارجی نیز رونق بدهد.

به گفته ی رییس سازمان چای کشور، شرکت صدرا درگام اول 225ميليارد ريال مطالبات معوقه ی 30هزار چايکار را تا 22بهمن امسال به آنان پرداخت می کند و سازمان چاي نیز در قبال پرداخت معوقات چايکاران، حدود50هزار تن حواله ي چاي خشک به اين شرکت تحويل مي دهد.

علی محرر با اشاره به این که خريد برگ سبز چاي در سال زراعي92 هم بدون مشکل ادامه خواهد داشت اضافه کرد: در سال زراعي آينده 25 درصدمطالباتچايکاران هنگام تحويل برگ سبز چاي به کشاورزان داده مي شود و بقيههم دردو قسط به حسابشان واريز خواهد شد.

استاندار گیلان هم با بیان این که ورود جدي بخش خصوصي به صنعت چاي مي تواند بسياري از مشکلات اين بخش را حل کند به خبرنگار واحدمرکزی خبر گفت: برای ورود بخش خصوصي به صنعت چاي مذاکرات متعددی صورت گرفت.

کيهان هاشم نيا که استانش با تولید سالانه بیش از110هزارتن برگ سبز چای بیشترین سهم را درتولید چای کشور دارد گفت:اگر قيمت چاي مانند برنج، مرکبات، بادام، زيتون و ديگر محصولات کشاورزي از سوی بازار تعيين شود مشکلات اين بخش زودتر حل خواهد شد.

نماينده ي عالي دولت در گيلان بابيان اينکه همواره بخشي از مطالبات چايکاران توسط کارخانه هاي چايسازي پرداخت مي شد گفت: تا زمانی که کارخانجات محصولاتشان را نفروشند توانايي پرداخت مطالبات را ندارند و بالطبع درپرداخت اين مطالبات نیز تاخير ايجاد مي شود که با ورود بخش خصوصي اين مشکل حل خواهد شد.

کيهان هاشم نيا با اشاره به افزايش 40 درصدي قيمت برگ سبز چاي خريداري شده توسط شرکت صدرا نسبت به قيمت خريد تضميني افزود: البته اين قيمت نسبت به قیمت امسال نيز 70 درصد بيش تر است که موجب ایجاد انگيزه براي افزايش کيفيت برگ سبز توليدي چايکاران مي شود.

استاندار گيلان با بيان اينکه هم اکنون محصولات مربوط به چاي فقط به توليد چاي خشک خلاصه مي شود گفت: بر اساس این تفاهم نامه،خريدار بخش خصوصي با هدف يافتن بازار مناسب در صدد نوسازي صنايع چاي و توليد محصولات جديد خواهد بود و اين صنعت از حالت تک محصولي خارج و بازار پسند می شود.

و اما مديرعامل شرکت سرمایه گذاری صدرا در گفتگو با خبرنگار واحد مرکزی خبر به برخی از مفاد تفاهمنامه ی شرکتش با سازمان چای اشاره کرد و گفت: در گام اول 30 هزار کارت الکترونیکی  برای چایکار ان صادر و 225ميليارد ريال مطالبات معوقه 30هزار چايکار را تا 22 بهمن از طریق این کارت ها پرداخت خواهیم کرد.

شهرام قویدل می گوید:100میلیارد تومان تسهیلات نیز برای نوسازی و احیاء باغهای چای در نظر گرفته ایم که ازنیمه دوم سال آینده پرداخت می شود.

وی با اشاره به این که این تسهیلات بین یک تا10میلیون تومان است افزود: این تسهیلات بر اساس قدرت بازپرداخت چایکاران،به کارت های اعتباری آنان واریز خواهد شد.

مدیر عامل شرکت سرمایه گذاری صدرا با بیان اینکه تمامی مراحل احیاء و نوسازی باغهای چای با نظارت وهمکاری سازمان چای و شرکت متبوعه اش صورت می گیرد افزود: برای این کاراز دانش و تجربه ی 50 کارشناس چای و تعدادی از بازنشستگان سازمان چای کشور استفاده خواهیم کرد.

شهرام قویدل پایین بودن قیمت و تاخیر در دریافت مطالبات برگ سبز چای در سالهای اخیر را یکی از مهم ترین دغدغه های چایکاران عنوان کرد و گفت:در حالیکه قیمت برگ سبز چای درجه ی یک 900تومان و درجه دو 500تومان است  سال آينده شرکت صدرا، هرکيلو برگ سبز درجه ي يک و درجه دو را به ترتیب، 1200 و 700 تومان خريداري خواهد کرد.

وی ایجاد بازار رقابتی را از دیگر اهداف این تفاهمنامه ذکر کرد و یادآور شد: صاحبان کارخانه های چای  از اين پس مي توانند  به دو شيوه ي حق العمل کاري و خريد آزاد برگ سبز چاي،  با شرکت صدرا همکاري کنند.

شهرام قویدل افزود: قصد داریم برای نوسازی و به روزکردن خط تولید و افزایش کیفیت فرآوری چای با صاحبان کارخانه های چایسازی نیز مذاکره کنیم.

این سرمایه گذار که مالک باشگاه داماش گیلان نیز است در خصوص فرآوری چای هم گفت: راه اندازی خط تولید کافئین وتئین و بسته بندی و فرآوری نوین چای در گیلان تا سال آینده از دیگر برنامه های بخش خصوصی برای تحول صنعت چای ایران است که گام نخست در این پروسه، مجهز کردن کارخانه های چای سازی موجود به تکنولوژیهای جدید و به روز است.

مدیر عامل شرکت صدرا در خصوص واردات چای نیز گفت: مصرف چای در کشورحدود 120 هزار تن است در حالیکه گیلان و مازندران 20 تا25 هزار تن چای مورد نیاز کشور را تامین می کند و در شرایط کنونی واردات چای اجتناب ناپذیر است.

مالک باشگاه داماش گیلان می گوید:برای گسترش فرهنگ مصرف چای ایرانی نیز از هم اکنون شعار “ایرانی، چای ایرانی بنوش”را تبلیغ می کنیم.

گفتگوی خبرنگار واحد مرکزی خبر با چند تن از چایکاران حاکی از  نگرانی آنان درخصوص دریافت مطالبات شان است. آنها می گویند در گذشته نیز مسئولان بار ها و بار ها قول پرداخت مطالبات شان را داده اند اما اینکار هر بار بنا به دلایلی به زمان دیگری موکول شد.

اگر چه بسیاری از این چایکاران از محقق نشدن وعده های مسئولان مبنی بر پرداخت مطالبات شان گلایه دارند اما درعین حال امیدوارند با ورود بخش خصوصی سرو سامانی به زندگی و طراوتی به باغهای چای خود بدهند.

کوتاه سخن اينکه: ورود سرمايه هاي سرشار بخش خصوصي براي کمک به دولت در ساماندهي و بهبود وضعيت چاي و چايکاران کشور، نويد بخش آينده اي روشن براي اين صنعت است. بي شک برنامه ريزي درست براي رفع مشکلات بخش توليد، فرآوري و بازرگاني چاي، نه تنها بسترساز کاهش واردات مي شود بلکه مي تواند

راهکاري براي صادرات نيزباشد. حذف عوارض صادرات چای نیز، فرصتي مناسب برای معرفی و حضور چای ایرانی در بازارهای جهانی است که البته این کار مستلزم بالا بردن کیفیت این محصول و بسته بندی مناسب آن است.